عوامل معنوی و فرهنگی دفاع مقدس (ج7) - تقي زاده اکبري، علي و همکاران - الصفحة ١٢٩ - ٢-٣ سينماى مستند
در واقع، نه، چون بازسازى نمايش از گذشتههاست. چه كسى قادر است روح بلند عاشقان شهادت را به قلم و سپس به تصوير درآورد؛ طورى كه احساس كرد طبيعى است؟ شايد بتوان دورنمايى از رزم اين عزيزان را در قالبهاى مختلف گنجاند، امّا هرگز به روانى و سلاست فيلمهاى زمان جنگ نخواهد رسيد. [١]
آرى، فيلمهاى مستند زمان جنگ با سلاست و روانى خود و سخن گفتن از عينيّت آن صحنههاى باشكوه تكرارناپذير-با همۀ كاستىها و شتابزدگىهاشان-نه تنها طى هشت سال در خدمت دفاع مقدّس بودند كه در سالهاى بعد نيز نسلهاى آينده را با حماسههاى باشكوه پدرانشان آشنا خواهند كرد. اين فيلمها سند روسفيدى مردانى خواهند بود كه از همۀ هستى خود گذشتند، امّا از ارزشها و باورها و حتّى يك وجب خاك ميهن اسلامى خود نگذشتند.
آقاى مهدى همايونفر در ضمن خاطرات خود از رزمندگانى ياد مىكند كه فيلمهاى جنگ را مىديدند، و از موشكافى آنها به حيرت مىافتد:
از بچّهها مىپرسيديم: فيلم «تا كربلا گامى ديگر» را ديديد؟ مىگفتند: بلى، مىپرسيديم: چطور بود؟ مىگفتند: خوب بود، امّا شما گفتيد كه عمليّات نزديك صبح شروع شد، در صورتى كه عمليّات شب شروع شده بود و صبح، اوج آن بود. . . . رزمندهها كنجكاو بودند و موشكافانه با اين مسائل برخورد مىكردند.
همين خاطره بهخوبى نشان مىدهد كه فيلمهاى مستند جنگ در خدمت اوقات فراغت رزمندهها در خود جبهه بودهاند. آقاى همايونفر همچنين
[١] . سروش، ش ٤٨٩،١٥ مهر ٦٨، ص ٤٩.