طبيعى است كه اگر مسؤولان امكانات بيش‌ترى ايجاد مى‌كردند و با تشويق و سياست‌هاى درست، هنرمندان را در جهت استفاده از توان‌هاى هنرى و بالقوۀ سينما براى خدمت به دفاع مقدس جدى‌تر يارى مى‌كردند، به يقين اين تأثير چندين برابر قوى و كارساز مى‌شد، امّا با همۀ نبود چنين سياست‌ها و مديريت‌ها و برنامه‌ها نيز-چنان‌كه در اين صفحات گذشت - واضح است كه فيلم، تصوير و هنرمند فيلمساز دردمند و عاشق، از كار و تلاش و خدمت خود باز نمانده است. توجه به اين نكته لازم است كه بيننده از صفحۀ سيما پنجره‌اى به سوى جبهه باز مى‌كرد و بدين‌وسيله، قدم‌هاى اوّليه براى آشنايى برداشته مى‌شد. همين آشنايى به دنبال خود، دوست داشتن و هم‌آوايى را مى‌آورد. اين شناخت و علاقه نيز جذب نيرو و اعزام افراد جديد را براى پيوستن به دنيايى كه از طريق اين رسانه ديده بودند، در پى داشت.

از سويى ديگر قاعده‌اى نانوشته وجود دارد كه آنچه از طريق سيما پخش مى‌شود و يا به طور كلى هر چيزى كه در كادر دوربين جاى مى‌گيرد، از اهميّت بيش‌ترى نسبت به موضوعاتى كه خارج از اين كادر و چهارچوب است، برخوردار است. از اين‌رو، وقتى دوربين در بين رزمندگان قرار مى‌گرفت، دنياى آنان را ثبت مى‌كرد و از اعمال و كردار و گفتار و روابط آن‌ها تصوير مى‌گرفت، ناخودآگاه به رزمندگان اعلام مى‌شد كه موضوع دفاع و دنياى آن‌ها يعنى جبهه‌ها براى ملت و دولت داراى اهميّت است. به سخن ديگر، آنان افرادى جدا افتاده از جامعه نيستند و ملت نه تنها آن‌ها را فراموش نكرده است، بلكه نگران لحظه‌لحظۀ زندگى آن‌ها است و با دل‌هايى پر از عاطفه و اضطراب، آن‌ها را مى‌پايد و نگاه مى‌كند. بنابراين، حضور همين فيلمبرداران و فيلمسازان، -فارغ از اين كه محصول توليدى آن‌ها داراى چه