دوربين مى‌تواند در خدمت حق قرار گيرد. بسته به حق‌جويى و پاك بودن دل، مى‌توان به كشف و شهود پرداخت. در چنين حالتى، دوربين و وسائل و تكنيك‌ها هم به‌كمك اين كشف و شهود مى‌آيند. [١]

سخنان آقاى دالايى زمينه را آماده مى‌كند تا به سراغ شهيد سيد مرتضىٰ آوينى، نويسنده و كارگردان مجموعۀ مستند روايت فتح برويم.

١-٢-٣. شهيد آوينى و سينماى مستند

شهيد آوينى در تعريف سينماى مستند مى‌گويد:

آنچه كه سينماى مستند را از غيرمستند جدا مى‌كند، «استناد به واقعيّت» است. [٢]

آن‌گاه او واقعيّت را به واقعيّت معاصر و واقعيّت‌هاى تاريخى تقسيم مى‌كند و جنگ را از واقعيّت‌هاى معاصر مى‌داند كه سينماى مستند جنگى آن را به عنوان موضوع كار خويش برگزيده است.

شهيد آوينى فيلم‌هاى خود را به روايتى و موضوعى تقسيم مى‌كند. فيلم‌هاى روايتى مانند فيلم‌هاى «پاتك روز چهارم» ، «عروج» ، «قاسم» ، «رضا» ، «جاده» و. . . ، همان سير و ترتيبى را كه در هنگام فيلمبردارى در جبهه داشته است، حفظ مى‌كند. در فيلم‌هاى موضوعى مانند فيلم‌هاى «سياه» ، «مردم» ، «كربلا» ، «تجديد پيمان» ، «سه ورق از تاريخ مقاومت» ، «انصار» و مانند آن، تدوين فيلم صحنه‌ها و نماها را با حفظ موضوع واحد به دنبال هم مى‌چيند.

٢-٢-٣. روايت فتح

شايد بتوان گفت از مهم‌ترين عوامل توفيق سريال مستند روايت فتح، گفتار متن آن بوده است. در واقع، گفتار متن بسيارى از معنى‌هايى را كه تصوير از رساندن آن‌ها عاجز بوده است، -به‌خصوص در برداشت‌هاى عرفانى از

[١] . فارابى، دورۀ هفتم، ش اوّل، بهار ٧٥، ص ٧٧.
[٢] . همان، ص ٢٧.