سخن در بارۀ سينما و رابطۀ متقابل جنگ و هنر فيلم فراوان است. تنها سخنان عزيزانى را كه با نگارندۀ اين سطور به گفت‌وگو نشسته بودند، خود دفتر مستقلى درخور چاپ است. در جمع‌بندى و نتيجه‌گيرى، با استناد به سخنان بهروز حامد صابرى، از هنرمندان و سينماگران گروه جنگ شبكۀ اوّل سيما، اين بحث را به پايان مى‌بريم:

بديهى است ديدن، يكى از راه‌هاى اصلى فراگيرى دانش بشرى است. به اين ترتيب، اهميّت رسانه‌هاى بصرى ناگفته معلوم خواهد بود. در همين جهت سيما نيز با ضبط و پخش تصاويرى از هشت سال نبرد و دفاع مقدّس، در انجام وظيفۀ اطلاع‌رسانى و تبليغات جنگ كوشيد.

تبليغات البته بخش مهمّى از وظايف تلويزيون بود. نفوذ و گستردگى اين رسانه، به حق اين انتظار را ايجاد كرده بود كه در جهت سياست‌هاى نظام، وظيفۀ تهييج و ترغيب جوانان و مردم را جهت حضور در صحنه‌هاى نبرد بر عهده بگيرد.

براى اين اهداف، حجم گسترده‌اى از تصاويرى كه به جنگ و رزمندگان مربوط مى‌شد، در واحدهاى خبر و توليد، تهيه و پخش مى‌شد. آرى، اگر با ويژگى‌هايى كه يك كار تصويرى را تحت عنوان هنر طبقه‌بندى مى‌كند، به اين آثار نگاه كنيم، شايد تعداد كمى از آن توليدات اجازۀ حضور در آن طبقه و قفسه را پيدا مى‌كنند. البته اين بدان معنا نيست كه اصلاً كار هنرى نبوده است، امّا بديهى است كه حجم چنين كارهايى نسبت به كل فيلم‌هاى گرفته شده، بسيار كم و محدود مى‌باشد. به هر حال، ثبت وقايع و به تصوير كشيدن لحظات و روابط و حوادث جبهه‌ها و پخش آن‌ها، در اين كه در مخاطبين تأثير داشته و آن‌ها را همسو و همگام با جنگ و دفاع مقدّس به عمل و حساسيت واداشته است، ترديدى نيست. [١]

[١] . مصاحبه با نگارنده.