سرداران صدر اسلام(ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٤
اين جمله قيس به خوبى نشانگر روحيّه ظلم ستيزى وعدالتطلبى اوست و وقتى امام حسن (ع) مردم كوفه رابراى جنگ بامعاويه دعوت كرد و آنها جواب ندادند، او بعد از عدى بن حاتم برخاست ومردم راملامت كرد و بر جنگ بامعاويه تشويق نمود. «١» ح. سخنورى او خطيب تواناى انصار ويگانه سخنور قبيله خزرج بود.
امام على (ع) وقتى براى سركوبى اهل جمل به سوى بصره روان بود، هيئتى مركّب ازامام حسن (ع) وعمّار وقيس را براى دعوت مردم كوفه روانه داشت.
اعضاى هيئت واز جمله قيس باخطابهها وبيان واقعيتّها توانستند مردم را برانگيخته وتعداد زيادى رابراى همراهى امام روانه كنند. «٢» سخنرانيهاى قيس درطول نبرد صفين به قدرى مؤثر بود كه معاويه خشمگين شده گفت:
همانا خطيب انصار (قيس بن سعد) هرروز خطبه مىخواند به خداسوگند هدف او اين است كه فردادمار از روزگار مابرآورد و ما را به خاك هلاكت بنشاند اگر آن كس كه فيل رااز خراب كردن خانه خدا بازداشت (خدا) جلو او رانگيرد مار انابود خواهد ساخت. «٣» قيس علاوه برخطبه از شعر هم براى پيشبرد اهداف عاليه خود استفاده مىكرد وبه مناسبت اشعار محّرك وپرمحتوايى مى سرود درجنگ صفين در حضور امام (ع) اشعارى بااين مضمون گفت: