سرداران صدر اسلام(ج4)
 
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص

سرداران صدر اسلام(ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٣

نتيجه: به عهده گرفتن مسئوليت پرچمدارى سپاه زير پرچم هاشم توسّط عبداللّه بن هاشم در اوج نبرد نشانگر اينست كه او از لحاظ نظامى و شجاعت و قدرت فرماندهى در حدّى بوده كه امام او را در رتبه ساير فرماندهان بنام خود قرار داده و او را به جاى پدرش كه يكى از سرداران بزرگ بود نصب كرده است.
توجيه نيرو و تشويق و تشجيع آنها قبل از حركت به سوى نبرد از اصول مهمّ نظامى است و هر فرمانده ملزم به رعايت آن است و عبداللّه به خوبى از عهده اين مهم برآمد.
علاوه بر آن از لحاظ روحى و عقيدتى نيز بطلان دشمن و حق بودن سپاه خود را به ياران شناساند و توجّه به آخرت و بريدن از مادّيات دنيا را تذكّر داد تا در استوارى عقيده و نبرد براى حفظ آن عقيده لغزشى ايجاد نشود! و درواقع اين جنگ را جنگ عقيده معّرفى مى كند كه در يكسو مظهر حق «على (ع)» و در سوى ديگر مظهر باطل «معاويه» پسر هند جگر خواره است.
پس از صلح امام حسن (ع)
جنگ صفيّن با حيله و تزوير شاميان و خيانت منافقان، سستى و مخالفت ساده لوحان و كج انديشان و با قضيّه حكميّت به پايان آمد و سرانجام على (ع) كه همچنان در فكر ادامه نبرد بود در رمضان سال ٤٠ هجرى در محراب عبادت به شهادت رسيد.
پس از شهادت آن حضرت، رهبرى امّت بر دوش امام حسن مجتبى عليه السلام قرار گرفت. امام مجتبى (ع) مبارزه با معاويه و تبهكاران را سرلوحه برنامه هاى خويش قرار داد و با بسيج نيروها آماده نبرد شد، امّا به علّت خيانت برخى از ياران و سستى مسلمانان مجبور به صلح با معاويه گرديد.
به اين ترتيب دوران تيره و مظلو ميّت شيعه پيش آمد و استبداد خشن معاويه جلوه نمود. به طوريكه مسلمانان را به خاطر دوستى خاندان پيامبر (ص)