صحنه صفين و مسؤوليت‌هاى معقل‌ معقل از افراد فعال و پرتلاش در جنگ صفين بوده و در بسيج مردم و مبارزه با سازشكاران نقش اساسى به عهده داشت. اينك به برخى تلاشها و مسؤوليتهاى او در اين نبرد اشاره مى كنيم:
الف. برخورد قاطع با سازشكاران‌ پيش از آغاز نبرد صفين امام على (ع) درباره نبرد با معاويه و چگونگى آن با ياران و اصحاب خود از مهاجرين و انصار به مشورت پرداخت. امام (ع) به همه حق اظهار نظر داد. آنها نظرات خود را ابراز مى كردند كه عموماً در تأييد جنگ بود «١» و اگر اختلافى هم وجود داشت در چگونگى زمان و ديگر شرائط جنگ بود كم كم شرائط لازم براى بسيج و حركت مردم بوجود آمد و مردم خود رابراى نبردى سرنوشت ساز با معاويه آماده كردند. امّا برخى از رؤساى قبايل كه پنهانى با معاويه روابط دوستانه داشتند، سعى مى كردند با نشر آراء سازشكارانه روحيه مردم و رزمندگان را تضعيف كنند و از جنگ با معاويه بازدارند. برخى از آنان به حضور امام (ع) مى رسيدند و بعنوان خير خواهى و نصيحت! به امام مى گفتند:
«ما نبايد در جنگ با معاويه شتاب كنيم بلكه بايد به وى نامه نوشت و مساله را با مذاكره حل كرد. بخدا سوگند هيچ معلوم نيست وقتى در برابر هم قرار گرفتيد كدام يك از شما مقاومت مى كنيد و كدام يك فرار معلوم نيست پيروزى از آن شماست يا معاويه؟» «٢» انتشارچنين افكارى ممكن بود در روحيه برخى از سربازان امام تأثير سوء بگذارد از اينرو عده‌اى از ياران و فرماندهان فداكار امام (ع) در مقام پاسخ به آنان‌