ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٠ - ١ هنرى مارتين

تبشيرى ها در عصر قاجار

احمد رهدار

اشاره:

در گذشته، با نگاهى كلى به فعاليت‌هاى مبلغان مسيحى در ايران، اقدامات آنان در رابطه با ترجمه و پخش انجيل، انتشار كتب مذهبى در كنار كتاب مقدس، سفرنامه‌نويسى، فعاليت پزشكى، تأسيس مدرسه به سبك مسيحى، ارتباط با عشاير ايرانى، تلاش براى جذب دربار و حكام محلى، مورد بررسى قرار گرفت. نويسنده مقاله در ادامه به معرفى سه تن از فعال‌ترين و مؤثرترين مبلغان مسيحى در ايران پرداخته است.

١. هنرى مارتين‌

هنرى مارتين از نخستين نمايندگان «جنبش بيدارى مسيحى‌گرى» غرب بود كه به ايران آمد. البته پيش از وى، ديگر تبليغ‌گران و نمايندگان جنبش بيدارى سده هيجدهم كيش پروتستان نيز به ايران آمده بودند. شايد هوكر(W .Hoecker) و روفر(J .Rueffer) آلمانى را بتوان نخستين تبليغ‌گران پروتستان در ايران دانست. آن دو پزشك در سال ١٧٤٧. م (١١٦٠. ق) آهنگ يزد كردند تا با بهره‌بردارى از حرفه پزشكى و نياز فراوان مردم يزد به اين حرفه، در راستاى اجراى نقشه‌هاى استعمارى غرب گام بردارند. آنان به خواست خويش دست نيافتند اما هنرى مارتين انگليسى كه سخت تحت تأثير انديشه‌هاى وزلى و جنبش متديستى او بود، در آغازين سال‌هاى اوج دو رويه تمدن بورژوازى غرب در ايران، توانست به‌عنوان فعال‌ترين و نامدارترين همه كشيشان وابسته به استعمار غرب خودنمايى كند.

هنرى مارتين در سال ١٨١١. م‌