خداوند بندگانش را نيافريد، مگر براى اين كه او را بشناسند، پس وقتى او را شناختند، عبادتش مى كنند و وقتى چنين شد، از بندگى غير او بى نياز مى شوند. در اين هنگام فردى پرسيد: شناخت خدا چيست؟ حضرت فرمود: عبارت است از شناخت اهل هر زمانى، امام خودشان را كه اطاعتش واجب است.[٢]

در كتاب هاى حديثى شيعه و سنّى نيز روايتى متواتر و قطعى، با تعبيرهاى مختلف بدين گونه نقل شده است:

پيامبر خدا (ص) فرمودند: هر كس بميرد و امام زمانش را نشناسد، به مرگ جاهليت مرده است.[٣]

در زمان جاهليّت، مردم، خدا و پيامبرش را نمى شناختند و گمراه بودند. بنابراين، كسى كه امام زمانش را نشناسد، در واقع به خدا و رسول او معرفت ندارد و اگر در اين حال از دنيا برود، گمراه مرده است.

در روايتى پس از نقل حديث مذكور راوى، تفسير مرگ جاهليت را از امام صادق (ع) سؤال مى كند، امام مى فرمايد:

گمراهى، بى دينى، دورويى و تباهى است.[٤]

بنابراين براى شناخت خدا و پيامبر (ص) و رهايى از كفر، نفاق، گمراهى و راه يابى به مسير هدايت و بندگى خدا، شناخت امامان، به ويژه امام زمان (ع) لازم و ضرورى است.

امام صادق (ع) فرمود:

كمترين مقدار معرفت امام، اين است كه (بدانى) امام، هم طراز پيامبر (ص) و وارث اوست، مگر در نبوّت. پيروى از امام، اطاعت خدا و پيامبر خدا (ص) است و بايد در هر كارى تسليم او بوده، حكم كارها را از او بخواهيم و از فرمانش پيروى كنيم.[٥]

دو ويژگى مهم امامان معصوم (ع)

الف) امامان واسطه فيض كمالات وجودى اند و اكثر متفكران الهى اعم از عارفان، فيلسوفان و متكلمان به گونه اى به وجود واسطه فيض ميان خدا و جهان معتقدند. در احاديث، معصومان و امامان (ع)؛ واسطه فيض خدا محسوب شده اند.

علّامه مجلسى مى گويد:

اكثر مطالبى كه فلاسفه درباره عقول اثبات كرده اند، در احاديث متواتر، به گونه اى ديگر براى ارواح معصومان (ع) اثبات شده است. براى مثال، ارواح معصومان (ع) قبل از مخلوقات آفريده شده و علت غايى خلقت و ميانجى در افاضه علوم و معارف و به طور كلى واسطه فيض در كلمات وجودى و معرفتى اند!.[٦]

در «زيارت جامعه كبيره»، خطاب به امامان (ع) آمده است:

خدا با شما شروع و ختم مى كند. به واسطه شما باران نازل مى شود و شما باعث مى شويد كه آسمان بر زمين فرو نزيزد. غم واندوه و گرفتارى ها با شما رفع مى گردد.[٧]

امام صادق (ع) مى فرمايد:

ما خزائن خداييم و به واسطه ما، درختان ميوه مى دهند، رودها جارى مى شوند و باران از آسمان مى بارد.[٨]

همچنين در احاديث آمده است:

اگر زمين لحظه اى بدون امام باشد، ويران ونابود خواهد شد.[٩]

ب) امامان واسطه فيض هدايت الهى اند. در آيه ٦٩ سوره زمر مى خوانيم:

... و زمين [در آن روز] به نور پروردگارش روشن مى شود ...

در زيارت جامعه، آمده است:

زمين با نور شما امامان، مى درخشد.[١٠]

نتيجه اين كه امامان، نور خدا در زمين اند. از همين رواياتى كه در آن ها نور يا نور خدا به كار رفته، در احاديث به امامان تفسير شده است.[١١] نور الهى كنايه از هدايت الهى است:

سلام بر امامان هدايت و چراغ هاى روشن گر و تاريكى ها ... سلام بر دعوت كنندگان به سوى خدا ... و آشكار كنندگان امر و نهى خدا ... كسى كه خدا را بخواهد، از شما شروع مى كند و موحّد، توحيد را از شما گرفته است. كسى كه هدفش خدا باشد، به وسيله شما به او مى رسد ... با دوستى و همراهى شما، خداوند ما را با دين خود آشنا كرده است.[١٢]

خورشيد پنهان‌

نقش امام در عصر غيبت چيست و مردم چگونه از وجود مقدس امام عصر (ع) بهره مند مى شوند؟

اصحاب امامان (ع) بارها اين سؤال را مطرح كرده اند و پاسخ آن بزرگواران، از جمله حضرت حجّت (ع) از طريق نايب خاص، به دست ما رسيده است:

همان گونه كه از خورشيد استفاده مى شود، در آن هنگام كه پشت ابرها قرار مى گيرد.[١٣]

خورشيد در مركز منظومه شمسى قرار دارد و سياره هاى آن، از جمله كره زمين به گرد آن مى چرخد. خورشيد با نيروى جاذبه اى كه بر سياره هايش وارد مى كند، از پرتاب آن ها در اثر نيروى گريز از مركز، جلوگيرى مى كند و كرات را در مدارهاى منظم و بر گرد خود نگه مى دارد. از سوى ديگر، حرارت و نور خورشيد باعث روئيدن گياهان و در نتيجه حيات حيوانات و انسان مى شود و در اثر آن، روز و شب پديد مى آيد و به زندگى انسان نظم خاصّى مى دهد. بنابراين، تمام نعمت هايى كه در اين جهان وجود دارد، از مجراى خورشيد به ما مى رسد، خواه ظاهر باشد و خواه در پشت ابرها قرار گيرد. البته، خورشيد در