فرعون و هامان در اينجا، دو شخص از جباران قريش مى‌باشند، خداوند تعالى آن‌دو را هنگام قيام قائم آل محمد (ع) در آخر الزمان زنده خواهد ساخت و به خاطر آنچه در گذشته مرتكب شده‌اند از آنها انتقام خواهدگرفت. روايات بسيارى علاوه بر اين روايت، بر نزول اين ايه در شأن امام مهدى و حكومت امامان اهل بيت (ع) پس از رجعت به دنيا، دلالت دارند.[١]

سلمان (ره) نيز در روايتى بلند از رسول گرامى خدا (ص) نقل كرده است كه فرمودند:

... سوگند به خداوندى كه مرا به حق فرستاد، من و على و فاطمه و حسن و حسين و آن نُه تن [معصومين‌] (ع) و هركسى كه از ما [و باما] است و در راه ما ستم ديده [حضور خواهد داشت‌] به خدا قسم كه ابليس [براى مقابله با حضرت قائم (ع)] لشكريانش را جمع مى‌سازد و تمامى آنانكه ايمانشان خالص بوده و نيز همه كافران حقيقى جمع مى‌گردند تا از يكديگر قصاص كشند و خونخواهى كنند، و پروردگار تو بر احدى ظلم نمى‌كند، و تأويل اين آيه تحقق مى‌يابد.[٢]

و آيات ديگرى كه با عباراتى نظير: «وعده‌اى كه به حق، برگردن خداوند است»،[٣] «همانا آن برحق است»،[٤] «آنرا پس از مصحف، در زبور نيز ثبت كرده‌ايم»،[٥] «آن زمان آمدنى است»[٦] و نظاير اين تعابير از حتمى بودن ظهور امام زمان (ع) ياد شده است.

٣. سومين بخش از آيات موعود در قرآن، آياتى مى‌باشند كه طى آنها، خداوند متعال به بيان شرايط دشوار روز ميعاد و قيام موعود براى منكران و كسانى‌كه تا آن هنگام ايمان نياورده‌اند پرداخته است و اهل كفر را انذارى شديد داده است.

از جمله، با اين تعابير و الفاظ، لحظات آن روز وصف شده است:

٣- ١. روز خدا: خداوند متعال مى‌فرمايد: «پس آنان را به روزهاى خدا يادآور باش».[٧]

حضرت امام باقر (ع) فرمودند: «ايام الله سه تاست: روزى كه حضرت قائم (ع) بپاخيزد، و روز رجعت، و روز قيامت».[٨]

٣- ٢. روز هنگام معين شده: خداوند به شيطان مى‌فرمايد: «البته تو از مهلت شدگانى، تا روز وقت معين شده.».[٩]

اسحاق بن عمار مى‌گويد: از حضرت امام صادق (ع) درباره گفته ابليس پرسيدم، كه آن چه روزى خواهد بود، آن حضرت فرمودند: «وقت معلوم، روز قيام قائم آل محمد (ع) است، هرگاه خداوند او را برانگيزد در مسجد كوفه كه ابليس مى‌آيد در حالى كه بر زانوهايش راه مى‌رود و مى‌گويد: اى واى از اين روزگار، آنگاه از پيشانيش گرفته شده، گردنش زده مى‌شود. آن هنگام، روز وقت معلوم است.»[١٠]

روايت ديگرى نيز درباره تفسير اين آيه ذكر شده است كه در آن هنگام، رسول خدا (ص) او را گردن خواهند زد. [١١]

٣- ٣. روزى بزرگ: خداوند مى‌فرمايد: «خوب‌ها از ميان خود اختلاف كنند، پس واى بر كافران از مشاهده روزى بزرگ.»[١٢]

حضرت امام باقر (ع) طى حديثى طولانى ذيل اين آيه شريفه، درباره علايم ظهور و جنگ‌هايى كه واقع خواهد شد، در پايان آن با اشاره به شورش سفيانى عليه حضرت قائم (ع)، مى‌فرمايند:

... پس هرگاه ديدى ترك‌ها از آن (دمشق) گذشتند و ترك‌ها پيش‌روى كردند تا اينكه در جزيره فرود آمدند، و روميان پيش آمدند تا اينكه در رمله فرود آيند، و آن سالى است كه در هريك از سرزمين‌هاى عرب اختلاف خواهد بود، و به راستى كه اهل شام بر سر پرچم اختلاف پيدا مى‌كنند: اصهب و ابقع و سفيانى با بنى ذنب الحمار از قبيله مضر اختلاف كنند و ... پس مردى از بنى ذنب الحمار به دمشق آيد و با همراهانش چنان كشته شوند كه كسى را آنطور نكشته باشند، و اين است [معناى‌] آيه‌اى كه خداوند تبارك و تعالى فرمود.[١٣]

٣- ٤. روزى كه صيحه (آسمانى) را بشنوند: خداوند متعال مى‌فرمايد: «و روزى كه آن صيحه را به حق بشنوند، آن هنگام، روز خروج است.»[١٤]

حضرت امام صادق (ع) فرمودند: «به نام قائم (ع) از سوى آسمان [صيحه‌اى داده شود] و آن، روز خروج است.»[١٥]