ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٧١ - ملكوتى خاك نشين
آنان كه خاك را به نظر كيميا كنند
يادنامه اى از آيتحق مرحوم محمّدتقى بهلول (ره)
مرضيه بيات
اشاره:
نهم مردادماه امسال، خبرى اندوهناك، دوستداران امام عصر، ارواحنا فداه، را داغدار ساخت. درگذشت عالمى مجاهد و زنده كننده سيره اسلاف صالح خويش، كه ذكر نام و ياد آو، به واسطه يادكردن او از مولاى غيبش (ع)، كم و بيش، در خاطره منتظران حاضر بود. هرچند كه در شماره پيشين مجالى نيافتيم، اما برآن شديم تا در اين شماره، سطرهايى را به آن يار منتظر اختصاص دهيم. روح بلندش، مدام، سرشار از رحمت پروردگارش باد.
ملكوتى خاك نشين
در تاريخ ٨ جمادى الثانى سال ١٣٢٠ ق. در شهر گناباد و در خانواده دانشمند بزرگ، شيخ نظام الدين، از نوادگان مرحوم حاج محمّد طاهر خزائى (كه همگى از ستارگان آسمان علم بودند) پسرى به دنيا آمد، كه نام او را «محمّدتقى» نهادند؛ كه بعدها به «بهلول» شهرت يافت.
علّت اشتهار ايشان به لقب بهلول، به فرموده خودشان، اين بود كه: در سنين كودكى براى زن ها منبر مى رفتند و بعداز منبر و درس، اوقات فراغت خود را مشغول بازى با حيوانات مى شدند. زن هاى محل مى گفتند: نه به آن منبر و روضه و درس و نه به اين بازى؛ او مثل بهلول زمان امام صادق (ع) ديوانه است. بنابراين از آن به بعد مشهور به بهلول شدند، و در زمان رضاخان نيز كه قرار بود شناسنامه بدهند، شهرت ايشان را بهلول گرفتند.
اولين معلم و استاد محمّدتقى، خاله پدرشان بودندكه همواره شيخ از ايشان با تجليل ياد مى كردند و مى فرمودند: «ايشان اولين استاد من بود و اگر سخت گيرى هاى او در امر تحصيل و حفظ قرآن نبود، نمى توانستم آن طور كه بايد، تحصيل كنم، او نماز را به من تعليم داد و مرا امام جماعت بچّه ها قرار داد و با يك چوب مواظب بود، تا كسى نماز را اشتباه نخواند».
جناب شيخ، حافظه و استعداد فوق العاده اى داشتند، تا جايى كه، ظرف دو سال، تمام قرآن را حفظ كردند. درس هاى حوزه را مانند: شرح لمعه، قوانين، مغنى، مطّوّل، معالم، سيوطى، جامى، حاشيه شمسيه را نزد پدر، آموخت و براى ادامه تحصيل راهى سبزوار شد.
بعداز تحصيل در سبزوار، براى ادامه تحصيل به قم مهاجرت كرده، و دروس سطح (رسائل و مكاسب) را نزد عالم ربانى،