در زندگى اجتماعى دو نوع زبان داريم: يكى همان زبان معمول كه با آن سخن مى‌گوييم و ديگرى ايما و اشاره و حركات چهره و بدنمان كه با ديگران حرف مى‌زند و به آن، زبان بدن مى‌گويند؛ مثلًا اگر هنگام صحبت كردن كسى، پشت گوشتان را بخارانيد يا انگشتتان را روى لبتان بماليد، معنايش اين است كه به حرف‌هايش شك داريد. اگر عضلات دهانتان را به پايين بكشيد، پيام مى‌دهد كه خوش‌بين نيستيد. وقتى چانه‌تان را با دو انگشت مى‌گيريد يا دستتان را جلوى دهان مشت مى‌كنيد يا ابروهايتان را در هم مى‌كشيد و به پيشانيتان چين مى‌اندازيد، به اين معناست كه به سخنان گوينده فكر مى‌كنيد.

متخصّصان علم ارتباط بر اين باورند كه در چهره انسان، هزاران حالت پديد مى‌آيد كه هر كدام، پيام مخصوص خودش را دارد.

استفاده از زبان بدن در خانم‌ها بسيار بيشتر از آقايان به چشم مى‌خورد. حالات چهره زنان در مقايسه با مردان، فراوان‌تر است. زنان بيشتر لبخند مى‌زنند، ژست مى‌گيرند و تماس چشمى افزون‌ترى برقرار مى‌كنند. زنان وقتى با بچّه‌ها حرف مى‌زنند، از دست‌ها و بدن خود بيشتر استفاده مى‌كنند و چون زبان بدن در آنها قوى است، زبان بدن ديگران را هم بهتر از مردان درك مى‌كنند. از اين‌رو، وقتى پدرى مى‌خواهد پسر خود را توبيخ كند، بيشتر جمله‌هاى تهديدكننده را به كار مى‌برد؛ ولى در تربيت دخترش از نگاه‌هاى معنادار استفاده مى‌كند تا تأثير بيشترى داشته باشد.

خداوند اين ويژگى را در زنان تقويت كرده تا بتواند نيازهاى نوزاد خود را متوجّه شود كه توان صحبت كردن ندارد.

با توجّه به اينكه زبان بدن در مردان قوى نيست، خانم شما نبايد انتظار داشته باشد كه مشكل او را از چهره‌اش تشخيص دهيد و مهم‌تر از آن، اگر خواسته‌اى دارد، نبايد از زبان اشاره استفاده كند؛ بلكه بايد به روشنى با شما در ميان بگذارد.

برخى زنان به اين تفاوت توجّه ندارند و همسرشان را به اين سبب سرزنش مى‌كنند كه سرنخ‌هاى غير كلامى را متوجّه نمى‌شوند و اين رفتار پسنديده نيست. خانم‌ها بايد بدانند كه خودشان در فهم و رمزگشايى ارتباطات غيركلامى شوهر، مهارت بسيارى دارند و كوچكترين و ظريف‌ترين حالت‌ها و تن و آهنگ صدا و چهره او را زير نظر مى‌گيرند؛ امّا براى مرد، كشف رمز كردن ابزارهاى غيركلامى، به ويژه ابزارهاى چهره زن دشوار است. اگر زن به شوهرش بگويد كه روز بدى را پشت سر گذاشته است و به همدردى نياز دارد، تأثيرش بيشتر از نمايش دادن تلخى در چهره است.

منبع: نشريه خانواده خوشبخت، شماره ٥، شهريور ١٣٩٥، صص ١١- ١٣.