سعادت از نگاه فارابى - جابری مقدم، علی اکبر - الصفحة ١٢ - مطلوب چيست؟
معلوم گردد، «مقدمات اول» ناميده مىشوند و به وسيله آنها به علومى مىرسيم كه با جستجو، استنباط، تعليم[١] و تعلم حاصل مىشوند.
مطلوب چيست؟
٢. چيزهايى كه علم به آنها با جستجو يا تعليم مورد طلب قرار مىگيرد، چيزهايى هستند كه در آغاز كار مجهول بودهاند، اما پس آن، مورد جستجو قرار گرفته و دانستن آنها به صورت خواهش درونى در آمده، مطلوب واقع شدهاند. پس آنگاه كه پس از اين حالت طلب، آنها براى انسان حاصل شدند- خواه به وسيله استنباط، خواه تعليم اين نتايج براى انسان به صورت اعتقاد يا رأى يا علم درمىآيد. در واقع آنچه انسان از هر مطلوبى مىخواهد، اين است كه به وسيله آن حق اليقين به دست آيد، البته چه بسيارند امورى كه براى ما يقين ايجاد نمىكنند، بلكه اى بسا با بعضى از آنها يقين حاصل مىشود و در بعضى از آنچه [از آن] مىخواهيم، براى ما حالت گمان و اقناع پديد مىآيد، و گاهى كه براى ما در آن يك صورت خيالى حاصل مىشود اى بسا در راه رسيدن به آن، راه را گم مىكنيم تا آنجا كه گمان مىكنيم به آن رسيدهايم بدون آنكه در واقع به آن رسيده باشيم و اى بسا كه در آن حال حيرت بر ما مستولى مىشود. آنگاه كه نزد ما دلايل اثبات مسأله با دلايل ابطال آن هردو به يك اندازه قوى باشند و
[١] - م ط: يا.