سيره پيامبر اكرم با نگاهى به قرآن كريم - قرائتى، محسن - الصفحة ٧٢ - سيره پيامبر با مخالفان

رسول خدا دعوت مى‌كنند تا با اقامه نماز جماعت مسجد را افتتاح نمايد.

با اين گروهى كه در دل امت اسلامى پايگاه بنا مى‌كنند برخورد انقلابى شده و به دست پيامبر و مسلمانان، مسجدشان خراب مى‌شود.

گروهى هر بار پيمان خود را مى‌شكنند، خداوند آنها را در آيه ٥٥ سوره انفال بدترين جنبنده «شرّ الدّواب» و در آيه ٥٦ افراد بى تقوا مى‌نامد.

اما گروهى كه با حمايت افراد پشت جبهه به قصد براندازى توطئه مى‌كنند قرآن مى‌فرمايد: اى پيامبر هرگاه در جنگ به آنان دست يافتى، (با برخوردهاى قاطع) افراد پشت جبهه آنان را به وحشت افكن چنان آنان را سركوب كنيد كه حاميان پشت پرده و نيروهاى پشت جبهه آنان به وحشت افتاده به فكر حمله و پشتيبانى نباشند و بايد با خط مقدم آنان چنان برخورد شود كه مايه عبرت رده‌هاى بعدى باشد. «فاما تثقفنهم فى الحرب فشرّد بهم من خلفهم لعلهم يذّكّرون»[١]

اما نسبت به گروهى كه طبق شواهد قصد خيانت دارند قرآن مى‌فرمايد: تو نيز عهدشان را به سوى آنان بيانداز (و آن را لغو كن) يا به آنان اعلام كن كه همانند خودشان عمل خواهى كرد.

آرى، در مسائل مهم نظامى و اجتماعى نبايد مسلمانان منتظر وقوع خيانت باشند، بلكه با احتمال وقوع خيانت بايد اقدامات مناسب را انجام دهند. «و امّا تخافنّ من قوم خيانة»[٢]

بنابراين لغو قرارداد از روى مقابله به مثل عادلانه است و پايبندى به تعهدات و معاهدات تا زمانى است كه بيم توطئه نباشد وگرنه اعلام انصراف مى‌شود و انصراف خود را به آنان نيز اعلام مى‌كنيم. مسلمانان بايد ابتكار عمل داشته باشند تا كفار نتوانند با يك قرارداد مصنوعى و خيانت مرموزى ضربه به نظام اسلامى بزنند.

ناگفته پيداست كه تشخيص دشمن و مقدار دشمنى او، نظير تشخيص مرض و عمق آن به متخصصينى جدى و دلسوز و شجاع و عادل و باتجربه و سياسى نياز دارند كه زير نظر

[١] - سوره انفال، آيه ٥٧

[٢] - سوره انفال، آيه ٥٨