قلمرو دل

قلمرو دل - محدثى، جواد - الصفحة ٨٥

كثيف باشد»؟[١]

اين آلودگى دل، گاهى بدخواهى نسبت به ديگران است؛ گاهى حسد ورزيدن نسبت به برخورداران و نام‌آوران و متمكّنان است؛ گاهى اهل هوس بودن به جاى عاقلانه زيستن و شهوت‌رانى، به جاى عفاف و حرص و ولع به جاى قناعت و مناعت طبع است؛ گاهى تكبر و خودبرتربينى و غرور است؛ گاهى كينه‌ورزى نسبت به ديگران است؛ گاهى اهل ريا و تظاهر و خودنمايى بودن است؛ گاهى محبت دنيا و فريفتگى مال و جاه و عنوان است و ... بسيارى از اين گونه رذيلت‌ها.

گام نخست آن است كه اين رذايل را آلودگى بدانيم و از بروز آنها شرمسار شويم.

گام ديگر، اقدام براى كاستن و زدودن و به صفر رساندن آنها در خانه دل است.

در بستر خواب دل فتادن، تا چند

دنبال سراب دل فتادن تا چند

صد چشمه ز كوثر خرد مى‌جوشد

در تور و طناب دل فتادن تا چند[٢]


[١] - تحف العقول، ص ٣٩٣:« لا يغنى عن الجسد ان يكون ظاهره صحيحاً و باطنه فاسداً كذلك لا يغنى اجسادكم التى قد اعجبتكم و قد فسدت قلوبكم، و ما يغنى عنكم ان تنقوا جلودكم و قلوبكم دنسة»

[٢] - برگ و بار، ص ٣١٣