قلمرو دل

قلمرو دل - محدثى، جواد - الصفحة ١٥

زبان ياوه‌گو و نيّت آلوده و نيايش‌گر رياكار را آن اندازه اثر است كه به آسمان رود و به آستان خدا رسد؟!

به هر حال، حال را هم بايد از خدا خواست، كه «محوّل الاحوال» است.

«هم دعا از تو، اجابت هم ز تو».

در حديث امام‌على عليه السلام است: خشكيدن اشك از چشم‌ها، نتيجه قساوت دل است و قساوت دل‌ها نتيجه زياد شدن گناهان: «ما جَفَّتِ الدَّموُعُ الّا لِقَسْوَةِ القُلوبِ، وَ ما قَسَتِ الْقُلوبِ الّا لِكَثْرَةِ الذّنوُبِ‌».[١]

عصيان و گناه، پرتگاه دل ماست‌

مسدود به روى عقل، راه دل ماست‌

خشكيدن اشك گريه از چشمه چشم‌

گوياى سقوط پايگاه دل ماست‌[٢]

*** پس چگونه بايد دعا كرد؟ آداب دعا چيست؟

رهنمودهاى اولياى دين در اين زمينه بسيار است. برخى از «آداب دعا» از اين قرار است:

١. مداومت و پيوستگى در دعا، يعنى هميشه، همه جا، در هر حال، درغم و شادى، در راحت و رنج، در فقر و دارايى، در پيرى و جوانى، در بيمارى و تندرستى، در شدّت و و رخا.

٢. پرهيز از گناه، چرا كه گاهى گناهان مانع اجابت دعا مى‌شود: «اللّهُمَّ اغفِرْلِىَ الذُّنوبَ التَّى تَحْبِسُ الدُّعاءَ».[٣]

٣. دعاى دسته‌جمعى و آمين گفتن گروهى از مؤمنان، چهل نفر يا كمتر. روايت است كه هرگاه براى امام باقر عليه السلام مشكلى پيش مى‌آمد،


[١] - همان، ج ٧٠ ص ٣٥٤

[٢] - برگ وبار، ص ٢٨٦

[٣] - دعاى كميل