قلمرو دل

قلمرو دل - محدثى، جواد - الصفحة ١٤٧

حق و زورگويى به ديگران عادى مى‌شود. اگر كسى قدرت و غضب را مهار بزند و در چهارچوب عقل و شرع و رضاى خالق آنها را به كار گيرد، فرد خودساخته‌اى است.

روزى حضرت رسول، در بيرون از خانه عبورش به گروهى افتاد كه سنگى را به نشانه زورآزمايى جابه‌جا مى‌كردند و آن «وزنه بردارى» را ميزان قدرت و زور خويش مى‌دانستند. حضرت خطاب به آن‌ها فرمود:

«اشَدُّكُم مَن مَلكَ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ وَ احْمَلُكُم مَن عَفى‌ بَعْدَ المَقدِرَة»[١]

قوى‌ترين شما كسى است كه هنگام خشم، خويشتن‌دارى كند و تواناترين شما كسى است كه پس از قدرت يافتن، عفو كند.

اين نيازمند تقويت اراده است.

بسيارى از صاحبان عضلات قوى و بازوهاى پرتوان، حريف «نفس» خويش نيستند و اسير يك «عادت» اند.

آن نيست شجاعت كه گلو چاك كنى‌

مردانگى آن‌جاست كه دل پاك كنى‌

وقتى كه به باشگاه تقوا رفتى‌

اى كاش حريف نفس را خاك كنى‌[٢]

٤. هر روز بهتر از ديروز

«در جا زدن»، چه در كسب علم و مهارت‌هاى مختلف، چه در رشد اخلاقى و رسيدن به ملكات انسانى، چه در سطح زندگى و وضع معيشتى و چه در طاعت و عبادت، مطلوب نيست.

هر روز بايد يك پله بالاتر رفت، هر روز بايد نكته‌اى تازه آموخت، هر روز بايد يك قدم در «راه معينى» پيش رفت. زيان‌كار، كسى است كه دو


[١] - تحف العقول، ص ٤٥.

[٢] - برگ و بار، ص ٣٠٤.