قلمرو دل

قلمرو دل - محدثى، جواد - الصفحة ٦٨

قلب سليم‌

نقطه مقابل بيماردلى، سلامت قلب است. «قلب سليم»، اصطلاحى قرآنى است كه بيان مى‌كند در روز قيامت، ثروت و فرزندان به كار نمى‌آيند. هر كس با خودش «قلب سليم» آورده باشد، كامياب است: «الّا مَنْ اتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَليمٍ».[١]

قرآن، حضرت ابراهيم را از كسانى مى‌داند كه صاحب «قلب سليم» بود.[٢]

قلب سليم، دلى است كه از شك و شبهه، ريب و ترديد، كينه و حسد، كفر و نفاق و ريا، حب دنيا و دلبستگى به شهوات و ماديات، پاك و پيراسته باشد.

صاحبان قلب سليم، پيوسته دربان دل خويشند تا «نامحرم» و «غيرخودى» وارد آن نشود؛ كشيك مى‌دهند تا عوامل نفوذى شيطان، از گذرگاه‌هاى ريا و حسد و عجب و تكبر و مال‌دوستى و جاه‌طلبى، به درون آن رخنه نكنند؛ مواظبند تا دچار بيمارى‌هاى اخلاقى و رذائل نفسانى نشوند و به دشمن نيرومند مكّارى چون نفس اماره، روى خوش نشان ندهند و فريب دوست‌نمايى‌هايش را نخورند.

با دشمن نفس، صلح كردن ننگ است‌

چون در همه حال، با خرد در جنگ است‌

هر چند سخن ز آشتى مى‌گويد

خصمى است كه آتش‌بس او نيرنگ است‌[٣]

امام على عليه السلام فرمود: «هر گاه خداوند، بنده‌اى را دوست داشته باشد،


[١] - شعراء( ٢٦)، آيه ٨٩

[٢] - صافات( ٣٧)، آيه ٨٣ و ٨٤

[٣] - جواد محدثى، برگ و بار، ص ٢٨٧