*** دعا، اقبال بنده به درگاه خداوند است و اجابت، اقبال خداوند به بنده است. اگر مفهوم دعا و اجابت در دل جاى گيرد، حالت دعا و نيايش پديد مى‌آيد. چه سعادتى بالاتر از اين‌كه يك «بنده» مورد عنايت «مولى» قرار گيرد و خدا صدايش را بشنود و خوشش آيد و جواب بدهد و گاهى جواب دادن را طول دهد تا بيشتر صداى نجوا و نيايش بنده را بشنود.

پس، از تأخير استجابت نبايد چندان نگران و نااميد شد. گاهى صلاح بنده را مولى بهتر مى‌داند. گاهى هم تأخير از آن جهت است كه در حديث آمده است: «گاهى خداوند، اجابت دعاى مؤمن را به تأخير مى‌اندازد، چون مشتاق دعاى اوست و مى‌فرمايد: صدايى است كه دوست دارم آن را بشنوم».[٢]

چه مى‌دانيم؟ شايد هم، دعا از صميم دل و از روى خلوص نيّت نيست و شرايط استجابت در آن فراهم نيست. مگر دعا از دل غافل و

[١] - جواد محدثى، الهى نامه، ص ٢٦

[٢] - علامه مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٧ ص ٢٩٦