آنان كه دلى پر از هوس‌هاى شيطانى دارند و زندگى‌شان آلوده به معصيت و غفلت است و دنيازدگى آنان را مسخ كرده، حكمت‌هاى متعالى يا به گوش جانشان نمى‌رسد، يا از يك گوش وارد شده، از گوش ديگر خارج مى‌شود و چون بستر مناسب براى آرام گرفتن و توطّن نمى‌يابد، در جان چنين آدمى «قرار» نمى‌گيرد و پندها، موعظه‌ها، هشدارها، آيه‌ها و انذارها او را به توبه و تذكر و تدارك و جبران و خودسازى نمى‌كشاند.

اگر قلب، از آشفتگى و پراكندگى نجات يابد و به تمركز و قرار برسد، هوش و حواس آن هم كارآمدتر خواهد شد.

حضرت رسول صلى الله عليه و آله در حديثى از جمله عوامل بسته شدن گوش جان و محروم گشتن از زمزمه‌ها و آواهاى ملكوتى را آشفتگى خاطر و پر حرفى مى‌داند و مى‌فرمايد: «لَوْ لا تَمزُّعُ قلوبِكم وَ تَزَيّدُكُم فِى الحديث، لَسمِعتُم ما اسْمَعُ»[١]

اگر آشفتگى و پريشانى و تفرّق قلب‌هاى شما نبود و اگر زياده‌گويى شما نبود، شما هم مى‌شنيديد آن چه را من مى‌شنوم»!

پيشواى وارسته‌اى چون على عليه السلام چون خاطرى جمع به ياد خدا داشت و قلبى متمركز بر حضرت حق، از اين رو از آن گوش جان كه حضرت رسالت برخوردار بود، نصيبى داشت و چشم و گوش درونش به روى حقايق هستى باز بود، مثل پيامبر، از اين رو رسول خدا صلى الله عليه و آله به وى فرمود: «انَّكَ تَسْمَعُ ما اسْمَعُ وَ ترى‌ ما ارى‌، الّا انّكَ لَسْتَ بِنَبىٍّ؛[٢]

[١] - ميزان الحكمه، حديث ١٦٩٥٦

[٢] - نهج البلاغه، خطبه ١٩٢