امام على عليه السلام مى‌فرمايد: با مردم چنان زيست و معاشرت داشته باشيد كه اگر از دنيا رفتيد، در فقدان شما سوگوار و گريان باشند و اگر مانديد، نسبت به شما عاطفه و مهرورزى داشته باشند: «خالِطُوا النّاسَ مُخالَطَةً انْ مُتُّمْ مَعَها بَكَوْا عَلَيكُمْ وَ انْ عِشْتُم حَنّوا الَيكم‌».[١]

مردم جوشى‌

روحيه انزواطلبى و فردگرايى و خودخواهى، فرد را از چشم‌ها و دل‌ها مى‌اندازد. برعكس، انس و الفت و جوشيدن و گرم‌گرفتن با مردم، عواطف و محبت‌هاى آنان را فراهم مى‌آورد. خداوند، از نعمت‌هاى خويش، ايجاد الفت بين دل‌هاى مردم را ياد مى‌كند.[٢] حضرت رسول صلى الله عليه و آله نيز مى‌فرمايد: «خَيْرُ المؤمِنينَ مَنْ كانَ مَألِفةً لِلمُؤمِنين، وَ لا خَيْرَ فى‌ مَنْ لا يُؤلَفُ وَ لا يَألِفُ؛[٣] بهترين مؤمنان كسى است كه مايه الفت مؤمنان باشد، و كسى كه نه ديگران با او انس و الفت بگيرند، نه او با ديگران الفت داشته باشد، خيرى در او نيست».

كسى كه با مردم نمى‌جوشد و هميشه با دامن تنهايى و گوشه انزوا و خودگرايى پناه مى‌برد، يا دچار غرور و تكبر است، يا از آثار و بركات «الفت» بى‌خبر است، يا مشكلى در تربيت خانوادگى داشته كه او را «جمعى» بار نياورده‌اند و ميدان براى «مردم جوشى» برايش فراهم نساخته‌اند.

[١] - نهج البلاغه، حكمت ١٠

[٢] - انفال( ٨) آيه ٦٣ و آل عمران( ٣) آيه ١٠٣

[٣] - ميزان الحكمه، ج ١ ص ١٢٩ ح ٦٥٥