قلمرو دل - محدثى، جواد - الصفحة ١٤٧
حق و زورگويى به ديگران عادى مىشود. اگر كسى قدرت و غضب را مهار بزند و در چهارچوب عقل و شرع و رضاى خالق آنها را به كار گيرد، فرد خودساختهاى است.
روزى حضرت رسول، در بيرون از خانه عبورش به گروهى افتاد كه سنگى را به نشانه زورآزمايى جابهجا مىكردند و آن «وزنه بردارى» را ميزان قدرت و زور خويش مىدانستند. حضرت خطاب به آنها فرمود:
«اشَدُّكُم مَن مَلكَ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ وَ احْمَلُكُم مَن عَفى بَعْدَ المَقدِرَة»[١]
قوىترين شما كسى است كه هنگام خشم، خويشتندارى كند و تواناترين شما كسى است كه پس از قدرت يافتن، عفو كند.
اين نيازمند تقويت اراده است.
بسيارى از صاحبان عضلات قوى و بازوهاى پرتوان، حريف «نفس» خويش نيستند و اسير يك «عادت» اند.
|
آن نيست شجاعت كه گلو چاك كنى |
مردانگى آنجاست كه دل پاك كنى |
|
|
وقتى كه به باشگاه تقوا رفتى |
اى كاش حريف نفس را خاك كنى[٢] |
|
٤. هر روز بهتر از ديروز
«در جا زدن»، چه در كسب علم و مهارتهاى مختلف، چه در رشد اخلاقى و رسيدن به ملكات انسانى، چه در سطح زندگى و وضع معيشتى و چه در طاعت و عبادت، مطلوب نيست.
هر روز بايد يك پله بالاتر رفت، هر روز بايد نكتهاى تازه آموخت، هر روز بايد يك قدم در «راه معينى» پيش رفت. زيانكار، كسى است كه دو
[١] - تحف العقول، ص ٤٥.
[٢] - برگ و بار، ص ٣٠٤.