اختلاف در وضو چرا ؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٩
اگر اختلاف امّت رحمت است ، پس معناى تأكيد خداى سبحان بر وحدت كلمه [ وعدم اختلاف ] چيست ؟
و اگر تفرقه مطلوب شارع مى باشد ، معناى اين سخنِ خداى متعال چيست كه مى فرمايد :
( وَلَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلاَفاً كَثِيراً ) ;[٦]
اگراين قرآن از نزد غير خدا بود ، در آن اختلاف فراوانى مى يافتند.
و نيز اين آيه كه :
( وَأَنَّ هذَا صِرَاطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَلاَتَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَن سَبِيلِهِ ذلِكُمْ وَصَّاكُم بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ) ;[٧]
اين [ تعاليم و احكام ] راه مستقيم من است آن را بپيماييد ، و كژراهه را مپيرويد كه شما را از راه خدا جدا مى سازد ; خدا شما را به اينها سفارش مى كند بدان اميد كه پرهيزكار شويد .
قائل شدن به چند رأيى يا ايمان به وحدت عقيده به عواملى بازمى گردد كه منجر شد مسلمانان بعد از پيامبر (صلى الله عليه وآله) به چند دسته تقسيم شوند ، و مهم ترين آنها تقسيم مسلمانان به دو گروه اصلى است :
١ - شيوه تعبّد محض = وحدت عقيده .
٢ - خط مشى اجتهاد و رأى = درستى عقايد گوناگون .
مؤلف در كتاب «منع تدوين الحديث» به تفصيل درباره اين دو خط مشى سخن گفته است و ريشه هاى ا جتهاد و رأى را نزد عرب قبل از اسلام روشن
[٦] . سوره نساء (٤) آيه ٨٢ -
[٧] . سوره انعام (٦) آيه ١٥٣ -