اختلاف در وضو چرا ؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٨٣

همچنين از اَداى تلبيه در حج خوددارى ورزيد .[١٧٦]

در بيان قاعده «حق با كسى است كه چيره شود» معاويه همان اعتقاد عثمان را داشت .[١٧٧]

افزون بر اين ، معاويه برخى مفاهيم اعتقادى (و در رأس آنها افكار عثمان) را در ذهن ها جا مى انداخت تا اركان حكومت اموى را پايدار سازد .

مهم در اينجا روشن شدن پذيرشِ فقه عثمان و تأثيرِ آن بر وضوست ، فقه اموى مى خواهد از عبارتِ «اسباغ در وضو» و «واى بر پاشنه ها از آتش» براى نهادينه ساختنِ وضوى عثمان ، استفاده كند .

١ - عبدالرحمن بن اَبى بكر ـ روزى كه سعد بن اَبى وقّاص درگذشت ـ به منزل خواهرش عائشه آمد نزد او وضو گرفت . عائشه به او گفت :

[١٧٦] . سنن نسائى ٥ : ٢٥٣ ; سنن بيهقى ٥ : ١١٣ ; نيز بنگريد به ، المحلّى ٧ : ١٣٥ ـ ١٣٦ -

[١٧٧] . در الإمامة والسياسة : ٥٨ ، آمده كه چون شورش عليه عثمان شدّت يافت ، ابن عمر از او پرسيد : اگر اينان بر تو چيره شدند ، چه كنيم ؟ گفت : همواره با جماعت [ گروه اكثريّت كه به پيروزى مى رسند ] باشيد .

در تاريخ ابن خلدون ٢ : ١٧٠ ، مى خوانيم كه حضرت على (عليه السلام) فرستادگانى را سوى معاويه فرستاد و او را بيم داد و از درگيرى به ناحق بازداشت . معاويه ناسزا بر زبان آورد و گفت : باز گرديد ! ميان ما و شما ، شمشير حكم خواهد كرد .

و در مصنّف ابن اَبى شيبه ٧ : ٢٥١ (و در ديگر منابع) آمده است كه معاويه روز جمعه ـ در نُخَيله ـ خطبه خواند و گفت : ما با شما براى اينكه نماز گزاريد ، روزه بگيريد  نمى جنگيم ، مبارزه مى كنيم تا امارت بر شما را به چنگ آوريم .

در طبقات ابن سعد ٤ : ١٤٩ ، مى خوانيم كه ابن عمر مى گفت : در فتنه نمى جنگم ، و پشت سر كسى كه پيروز شود نماز مى گزارم !