توجه به سيره ابوبكر و عمر ، و ارتقاى آن تا حدِّ سنّت پيامبر ، براى جا انداختن آرايى بود كه آن دو در عهدشان بنيان نهادند ، و بدان جهت صورت مى گرفت كه به آراى آنها مشروعيّت بخشند و به ديگران اجازه مخالفت با آنها را ندهند .

عثمان معتقد بود كه او كمتر از ابوبكر و عمر نيست ، چرا او به سيره شيخين تمسّك جويد و سيره و اجتهاد خاصِ خود را نداشته باشد ؟!

عثمان مدتى بر سيره شيخين وفادار ماند تا اينكه خواست استقلال رأى داشته باشد و خود را ضلع سوم مكتب اجتهاد و رأى قرار دهد . از گوشه و كنار بر او شوريدند و فريادهاى اعتراض بالا گرفت ; زيرا اجتهاداتِ عثمان دائره سيره شيخين را وسعت بخشيد .

عثمان از عهدى كه بدان ملتزم شده بيرون آمد ; چنان كه اجتهاد از چهارچوب وحصارى كه داشت خارج شد . به اين ترتيب حلقه هاى اجتهاد و رأى نزد ابوبكر و عمر تكميل گرديد و در زمان عثمان به اوج خود رسيد تا آنجا كه صحابه را واداشت او را به تحريف دين و نابودى آن توصيف كنند و داغ اين لكه ننگ را بر او نهند ، و سپس او را به نَعْثَلِ يهودى تشبيه كنند .

از اين روست كه منتقدان بسيارى بر آراى عثمان و فقه جديدى كه مى خواست آن را پايه گذارى كند مى يابيم .