حُمران از اُسَراى يهودى «عينِ تمر» بود كه در سال سوم خلافت عثمان اسلام آورد .[٩٩] همين دليلى است كه نقلِ وضوى عثمان پس از اين تاريخ روى داد و تأكيدى است بر اينكه اين وضو در شش سال آخر حكومت عثمان روى داد ، و مانند ديگر آرا و اجتهادات اوست كه به انتقام مسلمانان از او انجاميد . از اين روست كه امام على (عليه السلام) مى فرمايد :

حتّى أَجْهَزَ عليه عَمَلُه ;[١٠٠]

تا اينكه عملِ عثمان دامن گير او شد .

٢ - نخست عثمان ، به تعليم وضو ـ به صورتِ تبرُّعى ـ بدون آنكه از وى بپرسند پرداخت . مانند آموزش وضوى غسلى به ابن داره ، به محض شنيدن مضمضه او ،[١٠١] و نشستن بر سر محلّه ها و مطرح كردن وضوى غسلى .[١٠٢]

عبارت «أَحْبَبتُ أن أُريكموه»[١٠٣] (دوست داشتم وضوى پيامبر را به شما بنمايانم) صريح است در تبرّع عثمان بر اين كار .

[٩٩] . بنگريد به ، تاريخ طبرى ٣ : ٤١٥ ; طبقات ابن سعد ٧ : ١٤٧ ; تاريخ الإسلام (ذهبى) : ٣٩٥ ; تاريخ بغداد ٥ : ٣٣٢ -

[١٠٠] . نهج البلاغه ، خطبه ٣ -

[١٠١] . سنن بيهقى ١ : ٦٢ ـ ٦٣ -

[١٠٢] . سنن دارقطنى ١ : ٩١ ، حديث ٦ -

[١٠٣] . همان .