l وجود جمله «لا يُحَدِّثُ نَفْسَه بشيء»[١١٩] (با خود سخنى نگويد) در وضوهاى عثمان كه مى توان گفت براى پاك نشان دادن خود و آن را بر زبان آورد تا بر وضوى خويش مشروعيّت بخشد .

l صحبت نكردن عثمان در اثناى وضو ، ابزارى است تا هاله اى از قداست بر خويش افكند تا آنجا كه وى جواب سلام را نمى داد و توجيه مى كرد به اينكه پيامبر فرموده است هركس وضو بگيرد و شهادتين را بر زبان آورد و در اين ميان با كسى حرف نزند ، گناهان ميان دو وضويش آمرزيده است ، با اينكه جواب سلام واجب است ، و بر فرضِ صحّت اين روايت عثمان[١٢٠] ، جواب سلام ، حرف زدن ـ به معناى خاص ـ به شمار نمى رود .

همه اينها ، شواهدى اند كه اطمينان حاصل مى شود ، آغازگر اختلاف در وضو ، شخص عثمان است و هموست كه وضوى ثلاثى غسلى جديد را پديد آورد .

[١١٩] . سنن نسائى ١ : ٦٥ ; سنن دارمى ١ : ١٧٦ -

[١٢٠] . كنز العمّال ٩ : ٤٤٢ ، حديث ٢٦٨٨٥ ـ ٢٦٨٨٨ ; سنن دارقطنى ١ : ٩٢ ، حديث ٥ -