پنج : آنچه اين مطلب را تأكيد مى كند ، عباراتى است كه از صحابه معاصر عثمان درباره اين برساخته ها و ابداعات صادر شده است و دلالت مى كند كه كارهاى عثمان دگرگونى در دين پديد آورد ; مانند :

l طلحه به عثمان گفت : چيزهايى از پيشِ خود در دين اختراع كردى كه مردم به ياد ندارند .[١٣٣]

و نيز اين سخن كه : مردم بر تو گرد آمدند ، و از بدعت هايى كه پديد آوردى ناخرسندند .[١٣٤]

l زبير گفت : او را بكشيد كه دينتان را دگرگون ساخت .[١٣٥]

l عبدالله بن مسعود گفت : به نظر من عثمان شخصى است كه در دين تغيير پديد آورد و آن را به صورت ديگرى درآورد .

و در سخن ديگرى از او آمده است كه گفت : راست ترين سخن ، كتاب خداست و بهترين هدايت ، رهنمود محمّد ، و بدترين امور ، مُحْدَثاتِ آنها ; هر امر مُحْدَث (و اختراعِ از پيش خود در دين) بدعت است و هر بدعتى گمراهى مى باشد ، و هر گمراهى جايش دوزخ است .[١٣٦]

در سخن ديگر آمده است كه گفت : همانا خون عثمان حلال است .[١٣٧]

l عمّار در خطبه اى در صفّين گفت: اينان كه اگر دنياشان به سلامت باشد

[١٣٣] . اَنساب الأشراف ٥ : ٢٩ -

[١٣٤] . الفتوح ١ : ٣٥ -

[١٣٥] . شرح نهج البلاغه ٩ : ٣٦ -

[١٣٦] . حلية الأولياء ١ : ١٣٨ ; اَنساب الأشراف ٥ : ٣٦ ; شرح نهج البلاغه ٣ : ٤٢ -

[١٣٧] . اَنساب الأشراف ٥ : ٣٦ -