اختلاف در وضو چرا ؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٤٢
زمان پيامبر بود و اختلافى در آن نبود . تنها چيزى كه در آن دوران به چشم مى خورد ، نسبتِ مسح بر پاها ، به عُمَر است .[٦٦]
اختلاف در وضو در زمان عثمان آشكار شد ، ادلّه و شواهد تاريخى بر آن گواهى مى دهد .
متّقى هندى از ابى مالك دمشقى روايت مى كند كه گفت :
برايم روايت شده است كه در زمانِ خلافتِ عثمان بن عفّان ، در وضو ، اختلاف پديد آمد .[٦٧]
مسلم در «صحيح» خود ، از قُتَيبة بن سعيد و احمد بن عبدة الضَّبِّى آورده است كه گفتند : براى ما حديث كرد عبدالعزيز ـ كه همان دراوردى است ـ از زيد بن اَسلم ، از حُمران ـ غلامِ آزاد كرده عثمان ـ كه گفت :
هنگام وضويى نزدِ عثمان آمدم . وى وضو گرفت ، سپس گفت : مردم احاديثى را از پيامبر باز مى گويند كه نمى دانم چيستند جز اينكه ديدم پيامبر مانند اين وضوى من ، وضو مى گرفت ، سپس گفت : «هركه اين گونه وضو بگيرد ، خدا گناهان گذشته اش را مى آمرزد» .[٦٨]
اين دو روايت ، اختلاف در وضو را ميانِ عثمان و ساير مردمانى كه از پيامبر (صلى الله عليه وآله) حديث مى كردند ، بيان مى دارد و اِستمرارِ دو خط مشى را در اين
[٦٦] . بنگريد به ، عمدة القارى ٢ : ٢٤٠ (در اين مأخذ مى خوانيم كه ابن شاهين آن را در كتاب «الناسخ والمنسوخ» آورده است) .
[٦٧] . كنز العمّال ٩ : ٤٤٣ ، حديث ٢٦٨٩٠ -
[٦٨] . صحيح مسلم ١ : ٢٠٧ ، حديث ٨ ; كنز العمّال ٩ : ٤٢٣ ، حديث ٢٦٧٩٧ -