اين مسلمانان بودند كه يك ديگر را صدا زدند تا بر بدعت هاى عثمان پايان بخشند تا جايى كه او را به قتل رساندند . اگر محدّثان آغازگر اختلاف در وضو بودند ، مسلمانان با ايشان برخورد مى كردند ، و با انگيزه قوى دينى كه داشتند امر را بر مردم روشن مى ساختند و نوبت به اقدام خليفه نمى رسيد ; چنان كه در ماجراى منع زكات ، صحابه ـ خود ـ عهده دار نشر احاديثى شدند كه از پيامبر (صلى الله عليه وآله) درباره وجوب زكات و كيفر ادا نكردن آن رسيده بود .

از سويى نشانه هايى بر خلافِ اين فرض هست كه دلالت دارند عثمان آغازگر اختلاف بود و آنها عبارت اند از :

يك : اينكه عثمان به اسم احدى از مخالفانِ خود تصريح نمى كند ، نشانه ترسِ او از چيزى است .

دو : عثمان تنها به اين بسنده كرد كه معارضان خود را توصيف كند به اينكه از رسول خدا حديث بر زبان مى آورند ، سپس در شناختِ آنها و رواياتشان خود را به نادانى زد .

سه : نمى توان يافت كه حتّى نزديكان عثمان (مانند مروان ، مُغِيره ، زيد بن ثابت) از وضوى عثمان دفاع كنند . آنها با اينكه هنگام هجوم مردم به خانه عثمان به دفاع از او برخاستند ، از وضوى وى حمايت نكردند .

ثالثاً : اينكه عثمان در اعلانِ وضوى جديد ، شيوه هاى ناشناخته اى را به كار گرفت ، تأكيدى است بر اينكه او در موضع اتهام قرار داشت ، مى خواست طرح نُوى افكند ; زيرا :