اختلاف در وضو چرا ؟

اختلاف در وضو چرا ؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٨٧

پسر عمويت (ابن عبّاس) نزدم آمد و مرا از اين وضو پرسيد ، آن را باز گفتم ، گفت :

ما عَلِمْنا في كتاب الله إلاّ غَسسلَتَيْن ومَسْحَتَيْن ;[١٨٣]

ما در كتاب خدا جز دو شستن و دو مَسح كشيدن ، سراغ نداريم .

در اينجا ، به برخوردِ دو وضو در عصر اموى پى مى بريم :

الف) ميان رَبيع و ابن عبّاس .

ب) ميان ربيع و امام سجّاد (عليه السلام) و عبدالله بن محمّد بن عقيل .

ربيع ، وضوى غسلى را پذيراست و بر آن اصرار مىورزد با اينكه مى داند عترت پيامبر نقل چنين وضويى را از آن حضرت نمى پذيرند ; زيرا ابن عبّاس با استدلال به قرآن ضعف آن را مى نمايد و در اعتراض او اشاره است به اينكه نسبت غَسل به پيامبر (صلى الله عليه وآله) پذيرفتنى نيست و در حديث ديگرى ـ از باب الزام آنان به آنچه خود قبول دارند ـ با رأى ، استدلال به مسح مى كند ; به اينكه در تيمّم ، دو عضو مَسْحى حذف مى شود .[١٨٤]

اين دو حديث ، تأكيدى است بر اينكه امويان از رهگذر بزرگان و محدِّثان [ وابسته ] خود ، وضوى غسلى عثمان را پشتيبانى مى كردند .

٣ - وضوى غَسلى كارش بدانجا رسيد كه حجّاج (كسى كه از دين هيچ


[١٨٣] . مسند حُمَيدى ١ : ١٦٤ ; مسند احمد ٦ : ٣٥٨ -

[١٨٤] . در مصنّف عبدالرزّاق ١ : ١٩ ، حديث ٥٩ ، به اسناد از ابن عبّاس آمده است كه گفت  خدا دو شستن و دو مسح كردن را واجب ساخت . آيا نمى نگريد كه تيمّم را ذكر كرد و به جاى دو شستن ، دو مسح كشيدن قرار داد ، و مسح سر و پا را واگذاشت ؟!