سه : بدعت هاى دينى و فقهى ـ به يقين ـ از عثمان بروز يافت . هريك از صحابه ، جداگانه بر آنها احتجاج ورزيد ، ليكن عثمان از آنها دست نكشيد (مانند نماز در مِنى ،[١٢٨] اذان سوم در روز جمعه[١٢٩] و ) بعيد به نظر نمى رسد كه عثمان اين گونه بدعت ها را به ساير مسائل فقهى ديگر نيز سريان داده باشد.

چهار : بدعت هاى عملى عثمان ، برساخته هاى علمى و دينى اى را در پى داشت كه از آنها بر اسلام و احكامِ اسلامى احساسِ خطر مى شد .

l عدم اجراىِ حد بر وَليد بن عُقبه ، يعنى ابطال حدود و تهديد شهود .[١٣٠]

l تأييد ديدگاه سعد بن عاص درباره زمين هاى سرسبز و آباد (و اينكه آنها بوستان قريش و بنى اميه است) به معناى اِبطالِ قانونِ توزيع «فَىْء» (اموالى عمومى) بود كه خدا براى جهادگران قرار داده است .[١٣١]

l اعطاى فدك و خُمس آفريقا به مروان ،[١٣٢] يعنى نابود سازى قانون ارث ; چراكه اگر فدك مال پيامبر (صلى الله عليه وآله) بود ، پس از آن حضرت به ورثه او مى رسيد ، و اگر «فَىْء» مسلمانان باشد ، اين كار عثمان ، پايمالى قانونِ «فَىْء» به شمار مى آيد .

[١٢٨] . همان ١ : ١٩٩ ـ ٢٠٠ -

[١٢٩] . اَنساب الأشراف ٥ : ٣٩ ; المنتظم ٥ : ٧ ـ ٨ -

[١٣٠] . بنگريد به، صحيح مسلم ٣ : ١٣٣١، حديث ٣٨ ; الإمامة والسياسة ١ : ٣٧ ; اَنساب الأشراف ٥ : ٣٤.

[١٣١] . تاريخ طبرى ٤ : ٣٢٢ ـ ٣٢٣ ; شرح نهج البلاغه ٣ : ٢١ و٣٥ ; الكامل ٣ : ١٣٧ ـ ١٤١ -

[١٣٢] . بنگريد به ، المعارف : ١١٢ ; اَنساب الأشراف ٥ : ٢٥ ; الإمامة والسياسه ١ : ٣٥ -