اختلاف در وضو چرا ؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٤٤

از عائشه رسيده كه وى با وضوى عبدالرحمن (برادرش) مخالفت ورزيد و گفت :

يا عبدالرحمن ، أَسبغِ الوضوء ; فإنّي سمعتُ رسولَ الله يقول : ويلٌ للأعقاب مِنَ النّار ;

اى عبدالرحمن ، وضو را كامل به جا آور ! از رسول خدا شنيدم كه مى فرمود : واى بر پاشنه پاها از آتش[٧١] ![٧٢]

عائشه مى خواست با استفاده از واژه «اسباغ» و جمله «ويلٌ للأعقاب» بر لزوم شستن پاها دليل آورد ، در حالى كه اين دو كلمه بر مطلوب او دلالت ندارند ، بلكه در سخن عائشه اشاره به ثبوتِ مسح نزدِ او از رسول خداست ، اما وى با استفاده از شمول و دلالتِ جمله «ويل للأعقاب» با اجتهاد از پيش خود ، شستن پاها را مطرح مى سازد .

اگر به راستى عائشه ديد كه رسول خدا پاهايش را مى شويد ، لازم بود

[٧١] . المصنّف (عبدالرزّاق) ١ : ٢٣ ، حديث ٦٩ ; الموطّأ ١ : ١٩ ، حديث ٥ ; مسند احمد ٦ : ١١٢ ; صحيح مسلم ١ : ٢١٣ ، حديث ٢٥ ; سنن ابن ماجه ١ : ١٥٤ ، حديث ٤٥٢ -

[٧٢] . شايان توجّه است كه جمله «ويلٌ للأعقابِ مِنَ النّار» (واى بر پاشنه ها از آتش دوزخ) بنا بر شروح اهل سنّت و تفسير خاصِ آنها از اين جمله ، اين گونه ترجمه شد (و از اين پس هم اين ترجمه خواهد آمد) .

ليكن چنان كه مؤلّف محترم در آثار ديگر خويش به تبيين آن پرداخته است ، احتمال ديگرى نيز در تفسير اين جمله هست . به فرض صدور اين سخن از پيامبر (صلى الله عليه وآله) معناى آن اين است كه «واى بر نسل هاى بعد ، از آتش دوزخ» ; يعنى واى بر آيندگانى كه به سخن خدا و رسول تعبّد ندارند و در شريعت ـ از جمله وضو ـ چيزهايى را وارد مى سازندو به بدعت هايى دست مى يازند كه خدا و پيامبر از آنها بيزار است و با اين تحريف ها ، آتش دوزخ را پذيرا مى شوند (م) .