تاكنون به دو جريانِ مُتعبّدان و مجتهدان در زمان پيامبر (صلى الله عليه وآله) و حتى تا آخرين لحظه حيات پيامبر (صلى الله عليه وآله) پى بُرديم . به دلايل گوناگونى زمامِ خلافت بعد از پيامبر (صلى الله عليه وآله) به دست رؤساى اجتهاد و رأى افتاد ، و اينان بنا به نظراتِ خويش با نقل حديث از پيامبر (صلى الله عليه وآله) مخالفت مىورزيدند .

l در تذكرة الحفّاظ آمده است :

ابوبكر مردم را بعد از وفات پيامبر گرد آورد و گفت : شما احاديثى را از پيامبر بر زبان مى آوريد كه در آنها اختلاف داريد ، مردمان بعد از شما اختلاف شديدترى خواهند يافت .

بنابراين ، از رسول خدا حديث نقل نكنيد ، هركه از شما [ مسئله اى را ] پرسيد ، بگوييد : ميان ما و شما كتابِ خدا هست ، حلالش را حلال بدانيد و حرامش را حرام شماريد .[٥٤]

l از عُروة بن زُبير نقل شده كه گفت :

[٥٤] . تذكرة الحفّاظ ١ : ٢ ـ ٣ ; حجيّة السنّة : ٣٩٤ -