اکنون ـ به اجمال ـ پاره‌ای از مسائلی را باز می‌گوییم که درباره تعبد و متعبدان، و اجتهاد و مجتهدان است و نقشی را که هر کدام از این دو در وضوی پیامبر (صلى الله عليه وآله) ایفا کردند.

يادآورى لازم

اصطلاحاتى در اين كتاب به كار رفته است كه مى بايست پيش از مطالعه آن ، مقصود از آنها مد نظر قرار گيرد :

l وضوى ثُنائى مسحى : يعنى دوبار شستن هريك از اعضاى وضو (يك بار به عنوانِ واجب ، و بار ديگر به عنوان مستحب) و پس از آن مسح سر و پاها با آبى كه از وضو بر دست ها مى ماند .

اين وضو ، همان وضويى است كه ميان شيعه هم اكنون رواج دارد .

l وضوى ثُلاثى غسلى : يعنى سه بار شستن هريك از اعضاى وضو ، و سپس شستنِ سر و پاها ، به شيوه اى خاص .

اين وضو ، وضويى است كه ميان اهل سنت معمول است و به وضوى عثمانى معروف مى باشد .

l ملابسات تشريع (ملابسات احكام) : مقصود همه انگيزه ها و تصرفات و فضاسازى هايى است كه به شيوه ها و ترفندهاى گوناگون ، در حيطه شريعت صورت گرفت و به تغيير بسيارى از احكام و فروع فقهى انجاميد و بدعت ها و دگرگونى هايى را در دين پديد آورد و سيمايى براى شريعت پديد آورد كه در زمان پيامبر (صلى الله عليه وآله) سابقه نداشت .

l وضوى بيانى : مقصود بيانِ شيوه وضو گرفتن و آموزش عملى آن