اختلاف در وضو چرا ؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ١٠٧
روز شورا وفا كند . امّا عثمان خود را مبسوط اليد مى ديد و معتقد بود كه در اجتهادات و تصرّفات فقهى و عملى اش هر كارى بخواهد مى تواند انجام دهد . اين شيوه ، آتش اختلاف ميان او و صحابه را گستراند و سرانجام به حياتِ عثمان پايان داد .
قاعده «سيره شيخين» حتّى در دوران خلافتِ امام على (عليه السلام) اثرِ خود را برجاى گذاشت . با اينكه آن حضرت خود را بر آن ملزم نكرده بود و از نظر عملى و فقهى تعهّدى بدان نسپرده بود ، بلكه در روز شورا قاطعانه آن را رد كرد ، و به اين شرط با مردم بيعت كرد كه آنان را به كتاب و سنّت فرا خواند .
ليكن آنان عهد خود را در جاهاى متعدد (مانند نماز تراويح ، مسئله فدك و )[٢٠٣] شكستند . امام على (عليه السلام) از پيامدهاى فاسدى كه به مرور زمان ، مكتب اجتهاد و رأى در پى آورد ، به شدّت آزرده خاطر شد و در رنج افتاد.
و به جهتِ پشتيبانى خلافت و حكومت از مكتب اجتهاد و
[٢٠٣] . در روضه كافى ٨ : ٥٨ ، حديث ٢١ ، به اسناد از سُليم بن قيس ، در حديثى طولانى آمده است : على (عليه السلام) رو به مردمى كرد كه از اهل بيت و خواص و شيعيانِ او بودند ، فرمود : مى دانم كه واليانِ پيشى از من ـ به قصد ـ اعمالى را بر خلافِ پيامبر (صلى الله عليه وآله) مرتكب شدند ، عهد آن حضرت را شكستند و سنّتش را تغيير دادند ، و اگر مردم را به ترك آنها وادارم و آن اعمال را به جاى خودشان (آن گونه كه در عهد پيامبر بود) بازگردانم ، لشكريان از گردم پراكنده مى شوند بنگريد كه چه خواهند كرد اگر مقام ابراهيم را به موضعى برگردانم كه رسول خدا نهاد ، فدك را به ورثه فاطمه بازگردانم
به خدا سوگند ، فرمان دادم كه مردم در ماه رمضان جز براى اداى فريضه صف نبندند و اعلام كردم كه اجتماع آنها براى انجام نوافل [ نماز تراويح ] بدعت است ، ناگهان بعضى از سپاهيان كه همراهم مى جنگيدند ، فرياد برآوردند كه : اى اهل اسلام ، سنّتِ عمر از بين رفت !