زن و مسایل قضایی و سیاسی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٩

زن و مسائل قضایی و سیاسی، ص: ١١٩

زن متحمل خسارتهایی شده بود و مرد پشیمان شد، این خسارتها را باید بدهد. این یک قاعده‌ای است که از نظر فقهی «قاعده غرور» می‌گویند یعنی هر کسی که دیگری را مغرور کند و غرور او سبب شود که او یک ضرر و خسارت مالی را متحمل شود، باید خسارت مالی او را بدهد.

سؤال : این مسئله حدش خوب روشن نیست، مردی می‌آید زن می‌گیرد، شرایطی که می‌گوید همه درست است ولی فرض کنید که یک کسالتی مثلا صرع دارد. دختر اگر بداند که این صرع دارد شوهر نمی‌کند ولی حالا چون نمی‌داند شوهر می‌کند بعدش می‌فهمد. آیا این عقد باطل است؟

استاد : این مسئله که عرض کردم یک مسئله نقلی نیست که ما تابع استنباط از حدیث و روایت باشیم، یک مسئله عقلی است یعنی اسلام به ما گفته که رضایت شرط است. اینجا بحث این است که در چه مواردی رضایت، رضایت واقعی شمرده می‌شود و در چه مواقعی رضایت واقعی شمرده نمی‌شود. بنابراین روی هر یک از اینها باید حساب کرد و فقط با حساب باید رسیدگی کرد. در این سؤال، شما می‌گویید این مرد واقعا صرع داشته، خودش هم می‌دانسته که صرع دارد، قبلا هم صرع داشته نه اینکه صرع بعد برایش پیدا شود، و مخفی کرده و دختر اگر می‌دانست این صرع دارد راضی به ازدواج نمی‌شد. بعید نیست که اینجا هم همین‌جور باشد.

سؤال : از کجا بدانیم که راضی نمی‌شد؟