زن و مسایل قضایی و سیاسی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨١

زن و مسائل قضایی و سیاسی، ص: ٨١

روایت کرده‌اند پس قابل اعتماد نیست.

حقیقت این است که من از نظر سند نتوانستم درباره این حدیث تحقیق کنم؛ یعنی فعلا وسیله نداشتم و وقتش را هم نداشتم که از نظر روایات اهل تسنن، به دست بیاورم که آیا رُوات این حدیث، موثق هستند یا نه. ولی چون از قدیم‌الایام علما حتی علمای شیعه این حدیث را در کتابهای خودشان آورده‌اند ]قابل اعتناست.[ علمای شیعه چون در فقه شیعه مدرکی برای این قضیه نبوده (البته در مسئله سیاست بحث نکرده‌اند) وقتی که در مسئله قضاوت بحث می‌کردند چون در مسئله قضاوت هم ما دلیل زیادی نداشته‌ایم، همین حدیث را از کتب اهل تسنن می‌آوردند و به آن استناد می‌کردند. معلوم می‌شود این حدیث یک حدیث دورافتاده‌ای نبوده است.

به هرحال اگر ثابت شود که پیغمبر اکرم چنین جمله‌ای را فرموده است، این حدیث را می‌شود به خوبی دلیل گرفت، ولی در همین حدود، یعنی در آنجایی که زمام یک کشور را می‌خواهند در دست یک زن قرار بدهند؛ چون ما قصد داریم این موضوع را عرض کنیم که وضع حکومت، امروز با حکومتهای گذشته فرق دارد، شایستگیهایی که امروز لازم است با شایستگیهایی که در گذشته بود فرق دارد. در گذشته حکومتها استبدادی بود، همین قدر که حکومت را به دست یک پادشاه می‌دادند معنایش این بود که تمام مقدّرات مردم در اختیار اوست. همه مردم مثل افرادی بودند که در یک کشتی نشسته باشند و تمام مقدّرات آنها دست کشتیبان است؛ کشتی را از این طرف ببرد یا از آن طرف. دیگر، افرادی که سوار این کشتی بودند از خودشان رأیی نداشتند. در این جور کارها بود که هرگونه مردی هم صلاحیت این گونه رهبری را نداشت. اگر مردی هم احیانا صلاحیت می‌داشت مردی است که باید خیلی نبوغ داشته باشد.