مسائلی که مورد شهادت واقع می‌شود ـ از جمله همین چیزی که قرآن در این آیه ذکر کرده است ـ مسائلی است که از حدود کارهای زن خارج است، کارهای بیرونی است. اسلام البته آن زنی را می‌گوید که طبق دستور خود اسلام عمل می‌کند که اشتغال و سرگرمی‌اش بیشتر به کارهای داخلی و بچه‌داری و تربیت فرزند و شوهرداری و خانه‌داری و این جور چیزهاست و مسائل بیرون که مثلا برادرش یا شوهرش یا همسایه‌ها با هم معامله‌ای کردند و در آن معامله قراردادشان این گونه بود یا نبود، از موضوعاتی است که طبعا مورد توجه او نیست. چون طبعا مورد توجهش نیست حفظ در آن جا ضعیف است. آیه قرآن هم تکیه‌اش روی موضوع حفظ و ضبط است؛ نه تکیه‌اش روی عقل است و نه تکیه‌اش روی ایمان و عدالت. از این جهت این جور فرمود: «اَنْ تَضِلَّ اِحْدیهُما فَتُذَکرَ اِحْدیهُمَا الاُْخْری» دو زن باشند نه یکی، برای این که اگر یکی از آنها یادش نبود دیگری به یادش بیاورد. این، راجع به موضوع علت و فلسفه این امر.

یک احتمال

البته یک مطلب دیگر در باب شهادت هست و آن این است[١] : شهادت و

قضاوت، هردو از مسائلی هستند که با احساسات انسان زیاد سروکار دارند چون انسان وقتی که در مورد حقوق شهادت می‌دهد، قهرآ له یک نفر و علیه دیگری شهادت می‌دهد. در موضوع زن این مطلب را گفته‌اند که از لحاظ غرایز، مشابهات زیادی میان زن و مرد هست ولی از لحاظ

[١] . اين را ما در باب قضاوت مفصلتر خواهيم گفت ولی در باب شهادت هماين مطلب هست.