در این جا به طور کلی عدالت زن و وثوق به زن ضعیف‌تر شناخته شده است؟ این یک فرضیه و احتمالی است اما آنچه که خود قرآن تعبیر کرده است خلاف این است. وقتی خود قرآن تعبیر کرده است، دیگر ما نمی‌توانیم دنبال این حرفها برویم که آیا دلیلش این است که عقل یا عدالت زن کمتر است؟

فرضیه سوم: به حفظ و ضبط ارتباط دارد

پس یک جنبه سومی وجود دارد. جنبه سوم حفظ و ضبط است. در شهادت، «احساس» شرط است، شاهد باید احساس کرده باشد. عدالت برای شاهد شرط است. شرط دیگری که برای شاهد می‌کنند این است که می‌گویند شاهد باید ضَبّاط باشد، ضبط کن باشد. شاهدی نباشد که ضبطش خوب نیست، مثل این که نسیان و فراموشی زیاد دارد. این را مخصوصا فقها در باب خبر واحد که در فقه حجت است قید می‌کنند، می‌گویند راوی علاوه بر این که باید عادل باشد، باید ضبّاط باشد. اگر راوی یک آدم عادل مسلّم‌العداله‌ای هم هست ولی ضبطش خیلی خوب نیست، زیاد فراموش می‌کند، می‌گویند قولش معتبر نیست. آیا می‌شود گفت که ضبط زن از ضبط مرد کمتر است؟

اگر این را بگوییم باز دو توجیه می‌شود برایش کرد: یکی این که به طور کلی حفظ و ضبط زن از مرد کمتر است. آیا علم این را از ما قبول می‌کند که به طور کلی حفظ و ضبط زن کمتر است؟ یا نه، در مسائلِ این گونه که می‌خواهد شهادت بدهد، حفظ و ضبطش کمتر است؟ یعنی انسان به هر موضوعی که زیاد توجه دارد، موضوعاتی که مورد علاقه‌اش است، در آن موضوعات حفظ و ضبطش خوب است ولی در موضوعاتی که مورد علاقه‌اش نیست طبعا کمتر به یادش می‌ماند چون مورد علاقه‌اش