سفر به سرزمين هزار آيين - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٦٠ - با نخبگان و ايرانيان

ويژگى‌هاى ديگرى هم دارد كه يا اصلا در حيوانات نيست يا از نظر كيفيت خيلى تفاوت دارد‌؛ امورى هم‌چون قدرت تفكر، آفرينندگى، خلاقيت، ابتكار‌؛ چه در زمينه‌هاى علمى، چه در زمينه‌هاى هنرى، اين‌ها امورى است كه در حيوانات يا ديده نمى‌شود يا اگر هم ديده مى‌شود خيلى ضعيف است. شاهدش هم اين است كه زندگى حيوانات در طول تاريخ ده‌ها قرن، يكنواخت بوده و تفاوت چندانى نداشته است. مثلا زندگى زنبور عسل تا بوده همين‌طور بوده است. زندگى ديگر حيوانات هم در طول تاريخ، چندان تفاوتى با امروزشان نداشته است‌؛ اما انسان بسيار تحول‌گراست از زمان انسان وحشى يا نيمه وحشى آغاز تاريخ انسان تا بشر امروز تحولات فراوانى انجام گرفته و جهش‌هاى بسيارى پيدا شده است. اين تحول‌ها مربوط به انسانيت انسان است و بيشترش به قوه عقلى انسان و بُعد شناختى او برمى‌گردد. بخش ديگرى هم به بُعد احساسى و عاطفى انسان مربوط مى‌شود. آثار هنرى، شعرها، داستان‌هاى عشقى و امثال آنها از همين بُعد ريشه گرفته است. از حيوانات چنين آثارى را نداريم. در آنان اگر نوعى عواطف هست ‌كه البته هست‌ـ هيچ‌گاه منشأ يك چنين تحولات و آثارى نمى‌شود. جانورشناسان هيچ حيوانى را نشان نداده‌اند كه يك ديوان شعر داشته باشد، البته لازم نيست كه ديوان شعرش به خط ما باشد اما اين‌كه يك