سفر به سرزمين هزار آيين - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٧ - حكومت
به بركت خدمات و زحمات علماى بزرگ، به ما توفيق داد كه وضع مسلمانها را در دنيا بدانيم و وظيفه خودمان را كمابيش بهتر بشناسيم.
يكى از زمينههايى كه باعث شناخت بهتر اين مطالب مىشود سفرهايى است كه در مدت اين بيست و چند سال براى بعضى از طلبهها و از جمله بنده اتفاق افتاده و اخيراً سفر هندوستان بود. هندوستان، زمانى كشور همسايه ما بود.[١] درباره اين كشور با اينكه از اشخاص، كتابها، روزنامهها و جاهاى مختلف مطالبى را خوانده و شنيدهايم، ولى واقعيت خارجى غير از آن چيزهايى است كه ما در ذهن خودمان تصور مىكنيم. سرزمين هندوستان، حقيقتاً يك شبه قاره است كه فعلا از سه كشور تشكيل مىشود كه همه اينها قبلا يك كشور بودهاند. پاكستان و بنگلادش در گذشته بخشى از هندوستان بودهاند كه با توطئه انگليسىها از هم جدا شدند و آن قدر بينشان اختلاف بود كه حتى بين دو بخش مسلماننشين بنگلادش و پاكستان جنگ رخ داد، تا در سايه اين اختلافات، استعمارگران بهترين بهرهها را ببرند. آنچه امروز به نام هندوستان باقى مانده، صرف نظر از بنگلادش و پاكستان، بيش از يك ميليارد جمعيت دارد. وقتى سراسر اين كشور را ـ كه همانند قارهاى است كه از دهها كشور تشكيل شده
[١] قبل از استقلال پاكستان از آن.