انسان در قرآن - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٢

دردمندیهای انسان را به وجود می‌آورد ، آن دردمندی که در حیوان و هیچ‌ موجود دیگر در طبیعت وجود ندارد : درد حقیقت داشتن . این خودآگاهی است‌ که انسان را تشنه‌ء حقیقت ، جویای یقین ، می‌سازد ، در تلاش اطمینان و آرامش قرار می‌دهد ، آتش شعله ور شک و تردید به جانش می‌افکند و او را از این سو به آن سو می‌کشاند ، آن آتشی که به جان غزالی‌ها می‌افتد ، خواب‌ و خوراک را از آنها می‌گیرد ، آنها را از مسند نظامیه‌ها به زیر می‌آورد ، آواره‌ء بیابانهاشان می‌کند و سالها در دیار غربت سر در گریبانشان می‌سازد [١] ، همان آتشی که " عنوان بصری‌ها " را از خانه و کاشانه شان کوبه‌ کو و شهر به شهر به دنبال حقیقت می‌کشاند [٢] . این نوع از خودآگاهی‌ است که دغدغه‌ء سرنوشت را در انسان به وجود می‌آورد .

. ٤ خودآگاهی طبقاتی

خودآگاهی طبقاتی یک شکل از اشکال مختلف خودآگاهی اجتماعی است .
خودآگاهی طبقاتی ، یعنی آگاهی به خود در رابطه‌اش با طبقه‌ء اجتماعی که با آنها زیست می‌کند .
در جامعه‌های طبقاتی ، خواه ناخواه هر فرد در یک قشر خاص و یک طبقه‌ء خاص از نظر زندگی و برخورداریها و محرومیتها قرار دارد . درک موضع‌ طبقاتی و مسؤولیت طبقاتی ، خودآگاهی طبقاتی است .
بلکه بر اساس برخی نظریه‌ها انسان ما ورای طبقه‌ای که در آن است ، " خود " ی ندارد ، خود هر کسی " وجدان " اوست ، مجموعه‌ء

---

١ و[٢] داستان راستان .