انسان در قرآن - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧

خودشناسی

اسلام عنایت خاص دارد که انسان " خود " را بشناسد و جا و موقع‌ خویشتن را در جهان آفرینش تشخیص دهد . این همه تأکید در قرآن در مورد انسان برای این است که انسان خویشتن را آنچنانکه هست بشناسد و مقام و موقع خود را در عالم وجود درک کند و هدف از این شناختن و درک کردن این‌ است که خود را به مقام والایی که شایسته‌ء آن است برساند . قرآن کتاب انسان سازی است ، یک فلسفه‌ء نظری نیست که علاقه‌اش تنها به بحث و نظر و چشم انداز باشد ، هر چشم اندازی را که ارائه می‌دهد برای‌ عمل و گام برداشتن است . قرآن کوشاست که انسان " خود " را کشف کند . این " خود " ، " خود " شناسنامه‌ای نیست ، که اسمت چیست ؟ اسم پدرت چیست و در چه سالی‌ متولد شده‌ای ؟ تابع چه کشوری هستی ؟ از کدام آب و خاکی و با چه کسی‌ زناشویی بر قرار کرده‌ای و چند فرزند داری ؟ آن " خود " همان چیزی است که " روح الهی " نامیده می‌شود و با شناختن آن " خود " ، است که [ انسان ] احساس شرافت و کرامت و تعالی‌ می‌کند و خویشتن را از تن دادن به پستیها برتر می‌شمارد ، به قداست خویش‌ پی می‌برد ، مقدسات اخلاقی و اجتماعی برایش معنی و ارزش پیدا می‌کند . قرآن از برگزیدگی انسان سخن می‌گوید ، چرا ؟ می‌خواهد بگوید : تویک‌ موجود " تصادفی " نیستی که جریانات کوروکر ،