انسان در قرآن

انسان در قرآن - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧١

شک نیست که انسان به انسانیت رسیده ، نسبت به همه‌ء انسانها بلکه‌ نسبت به همه‌ء اشیاء مهر می‌ورزد ، حتی نسبت به انسانهای مسخ شده و تغییر ماهیت داده ، لهذا خداوند پیامبر را " رحمة للعالمین " می‌خواند . این‌ گونه انسانها نسبت به کسانی که به آنها دشمنی می‌کنند نیز مهر ورزند .
علی ( ع ) در باره‌ء پسر ملجم مرادی می‌گفت : من زندگی او را دوست دارم و او قتل مرا . ولی سخن در " محبت متقابل " و " دردمندی متقابل " است‌ . محبت و مهرورزی متقابل تنها در میان جامعه‌ء اهل ایمان تحقق پذیر است‌ و بس .
بدیهی است که لازمه‌ء محبت عمومی داشتن به همه‌ء انسانها " صلح کلی " و مسؤولیت نداشتن ، کار به کار گمراه و ظالم نداشتن نیست ، بر عکس ، انسانگرایی واقعی شدیدترین مسؤولیتها را در این زمینه‌ها ایجاب می‌کند .
در زمان ما " برتراند راسل " فیلسوف و ریاضی دان معروف انگلیسی و " ژان پل سارتر " فیلسوف اگزیستانسیالیست فرانسوی دو چهره‌ء معروف و مشهور انسان مسلکی هستند . اتفاقا راسل فلسفه‌ء اخلاق خود را بر اساسی بنا نهاده است که با انسان مسلکی‌اش در دو جهت متضاد است . فلسفه‌ء اخلاق‌ راسل بر اساس دوراندیشی در منافع شخصی است ، یعنی مبنای اخلاق را تأمین‌ سود بیشتر و بهتر در پرتو اصول اخلاقی می‌داند و به فلسفه‌ء دیگری برای اخلاق‌ قائل نیست . بنابراین انسان مسلکی جناب راسل از سودپرستی سر در می‌آورد.
انسانگرایی ژان پل سارتر به قول یکی از نویسندگان معاصر [١] .


[١] داریوش آشوری ، مجله‌ء جهان نو شماره‌ء شهریور ٤٥ به نقل از کتاب‌ نیکنیازی ، صفحات ٣٣ - . ٣٥