انسان در قرآن - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٥

. ٦ خودآگاهی انسانی

خودآگاهی انسانی یعنی آگاهی به خود در رابطه با همه‌ء انسانها . خودآگاهی انسانی بر این اصل و فلسفه استوار است که انسانها مجموعا یک‌ واحد واقعی به شمار می‌روند و از یک " وجدان مشترک انسانی " بهره‌مندند ، احساس انسان دوستی و انسان گرایی در همه‌ء افراد انسان موجود است . به‌

---

بنی آدم اعضای یک پیکرند

که در آفرینش زیک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

تو کز محنت دیگران بی غمی

نشاید که نامت نهند آدمی

افرادی که مانند " اگوست کنت " در جستجوی " دین انسانیت " بوده‌ و هستند ، این اندیشه را در مغز خود می‌پرورانند . اومانیسم که کم و بیش‌ فلسفه‌ء رایج زمان ماست و غالبا مدعیان روشنفکری از آن دم می‌زنند ، همین‌ است . اومانیسم انسان را در ماورای طبقات ، ملیتها ، فرهنگها ، مذهبها ، رنگها ، نژادها ، خونها به صورت یک واحد می‌بیند و هر گونه تبعیض و تفاوتی را نفی می‌کند . اعلامیه‌هایی که به نام " حقوق بشر " در جهان‌ منتشر شده است بر این فلسفه تکیه دارد و مبلغ این نوع خودآگاهی در جهان‌ است . اگر این نوع خودآگاهی در فردی پیدا شود ، دردش درد انسان ، آرزوهایش‌ آرزوهای انسان می‌شود و جهت گیری و تلاشش در جهت انسان صورت می‌گیرد و دوستیها و دشمنیهایش همه رنگ