انسان در قرآن

انسان در قرآن - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥

جلوی سقوط آن را بگیریم تکلیف از ما ساقط است ، یعنی خداوند ما را به‌ خاطر کمک نکردن به جلوگیری از سقوط هواپیما مؤاخذه نمی‌کند .
اینجا یک نکته هست و آن اینکه همچنانکه در مورد اطلاع و آگاهی گفتیم‌ که مشروط بودن تکلیف به اطلاع و آگاهی مستلزم این نیست که ما موظف و مکلف به تحصیل اطلاع و آگاهی نباشیم ، مشروط بودن تکلیف به قدرت و توانایی نیز مستلزم این نیست که ما مکلف به کسب و تحصیل قدرت نباشیم‌ . در مواردی تفویت قدرت حرام است و تحصیل آن واجب . فرض کنیم در مقابل دشمنی سرسخت و قوی و مقتدر قرار گرفته ایم که قصد تهاجم به حقوق‌ ما و یا قصد تهاجم به حوزه‌ء اسلام دارد و ما در حال حاضر قدرت مقابله با آن را نداریم و هر گونه مقابله‌ای ، از دست دادن نیروهاست بدون آنکه‌ نتیجه‌ای در حال حاضر یا در آینده از این کار خود بگیرم . بدیهی است که‌ در این صورت ما مکلف به مقابله و جلوگیری نیستیم ، ولی همواره مکلف‌ بوده و هستیم که تحصیل قدرت و توانایی کنیم تا در چنین شرایطی دست روی‌ دست نگذاریم . قرآن کریم می‌فرماید : « و اعدوا لهم ما استطعتم من قوش و من رباط الخیل ترهبون به عدو الله و عدوکم »[١] .
تا آنجا که ممکن است نیرو و اسبان آماده تهیه کنید تا بدین وسیله‌ دشمنان شما و دشمنان خدا از شما حساب ببرند و قصد تجاوز به شما را از دماغ خود بیرون کنند .
همان طوری که یک فرد و یا یک جامعه‌ء ناآگاه که در


[١] انفال / . ٦٠