شرح مفصّلى است بر كتاب الفهرست شيخ طوسى . مؤلف در اين شرح ، اسامى رجال را به ترتيب حروف تهجّى تنظيم نموده و در هر شرح حال، ابتدا گفته شيخ طوسى را آورده و پس از آن ، شرح را با عنوان «اقول» ذكر كرده است . بخش اوّل اين شرح تا حرف تاء ، بنا به گفته شيخ آقا بزرگ در الذريعة (ج ٢١ ، ص ٢٢٨) در سال ١١١٢ ق ، تأليف شده است . چاپ : اين كتاب در قم با تحقيق سيّد مهدى رجايى و به ضميمه اثر ديگر مؤلف ، بلغة المحدثتين ، از سوى انتشارات سيّد الشهداء ، در سال ١٤١٢ق ، در ٤٧٢ صفحه به چاپ رسيده است . [ الذريعة: ٢١/ ٢٢٨؛ مصفى المقال : ١٨٨ ؛ التراث العربى : ٥ / ١٤٩ ؛ معجم المطبوعات العربية : ٣١٦ ] آغاز : الحمدللّه الذى هدانا لدينه الكريم ... و بعد فيقول ... ان معرفة احوال الرجال و مراتبهم . انجام : و الشيخ اكثر فى الفهرست من نقل كلامه و ربما يفهم منه الاعتماد عليه ، فتدبر .

نسخه ها :

١٨٤٧ / ١ . قم ، مرعشى : عكس ٢٦٩ ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن ١٣ق ، رساله اوّل مجموعه ، « ١ ـ ٦٤ » ٦٤ برگ [ فهرست عكسى مرعشى : ١ / ٢٤٢ ] . ١٨٤٨ / ٢ . تهران ، دانشكده ادبيات : ٨٠ ـ ج ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن ١٣ق ، با حواشى « منه » ، رساله اوّل مجموعه ، « ١پ ـ ٦٤پ » ٦٤ برگ ، سابقه : كتابخانه دانشگاه تهران : ميكرو فيلم ١٨٠٩ [ فهرست ادبيات تهران : ١ / ٤٣٠ ؛ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران : ١ / ٣٨٤ ] . ١٨٤٩ / ٣ . قم ، مركز احياء ميراث اسلامى : ٣٣٢٨ ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن ١٣ق ، تصحيح شده ، مهر بيضوى با عنوان « محمّد باقر بن محمّد نقى الموسوى » و « عبده بهاء الدين الموسوى » در نسخه موجود است ، داراى حواشى به امضاى « ابو الهدى » و « باقر الموسوى » ، ٨٠ برگ ، ٢١ سطر [ فهرست مركز احياء : ٩ / مخطوط ] .