رساله مختصرى است در رجال كه در فهرست مجلس (ج ٢٢ ، ص ٢٣٢) چنين معرّفى شده است : «روش تأليف اين رساله ـ كه پيرو إيضاح الاشتباه حلّى است ـ به اختصار چنين است كه مؤلف ، هر حرفى را (از همزه تا ياء) در يك باب ، و هر نامى را در فصلى آورده ، به اين گونه كه نام و تعداد هر نام ، ثقات ، ضعفا، مجاهيل، ممدوحان و نيز موارد اختلاف را با اختصار و هر يك را در فصلى خاص مى آورد و آحاد (نام هايى كه در راويان بيش از يك تن به آن نام نيست) را جملگى در فصلى خاص ياد مى كند ، چنان كه در باب نخست (همزه) ، فصل پنجم ويژه آحاد است و در اين فصل ، اين نام ها به اين گونه ياد شده : « الفصل الخامس فى الآحاد ، ابيض و احزمه مجهولان و اجلح فيه قولان للعامة وثقه بعض و ضعفه آخر و احكم ضعيف. در پايان رساله ، يك باب به كنيه ها اختصاص يافته و در «ابو الخزرج» ، كتاب ناتمام مانده است» . آغاز : الحمد للّه الذى شدت الرجال اليه الرحال و تاهت فى مزامى وحدانيته عقول الرجال و اسفر صباح العرفان عن جهالة من تعاطى لادراكه الحل و الترحال ... اما بعد فان الاقل ... حسين بن عبد على بن محمّد بن زعل ... يقول ان جارى قلم القدر و القضاء انه نفث فى روعى ان اكتب منهجا لطيفا فى احوال الرجال ... باب الهمزة و فيه فصول ، الفصل الاوّل آدم ثمانية رجال الثقات منهم ثلثة و هم آدم بن اسحاق الاشعرى و ابن الحسين النخاس . انجام : ابو خداش اثنان الشرعبى ثقة و المهدر البصرى قيل ثقة و قيل ضعيف ، ابو خديجة اثنان سالم بن سلمه ... و ابو الخزرج .

نسخه ها :

١٩١٥ . تهران ، مجلس شوراى اسلامى : مجموعه طباطبايى ٥١٤ ، عنوان معرّفى : رساله رجاليه ، افتادگى دارد ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، قرن ١١ق ، رساله سوم مجموعه ، « ٤٥پ ـ ٧٣ر » ٢٩ برگ ، ٢٧ سطر ، ١٠×١٦ [ فهرست مجلس : ٢٢ / ٢٣٢ ] .