فقه انضباطی - تقی زاده اکبری،علی - الصفحة ١٤٤ - ضرورت پرهیز از قبول هدیه

ضرورت پرهيز از قبول هديه‌

الف- روايات:

پيامبر ٦ در اين باره فرموده است:

اخذ الامير الهدية سحت. [١]

هديه گرفتن امير حرام و ناروا است.

هدايا العمّال غلول. [٢]

(تصرف در) هدايايى كه به كارگزاران پيشكش مى‌شود، خيانت (در غنيمت و اموال دولتى) است.

هدايا العمال حرام كلها [٣]

(تصرف در) هدايايى كه به كارگزاران داده مى‌شود همگى حرام است.

ب- سيره:

١- به پيامبر اسلام ٦ خبر دادند يكى از كارگزاران حضرت رشوه‌اى در شكل هديه پذيرفته است. حضرت برآشفت و به او فرمود: «چرا آنچه حق تو نيست مى‌گيرى؟» او در پاسخ با عذرخواهى گفت: «آنچه گرفتم هديه بود.» پيامبر ٦ فرمود: «اگر شما در خانه بنشينيد و كارگزار من نباشيد، آيا مردم به شما هديه مى‌دهند؟» سپس دستور داد هديه را گرفتند و در بيت المال گذاشتند و وى را از كار بركنار كرد. [٤]

٢- ابوحميد ساعدى مى‌گويد: پيامبر ٦ مردى از بنى اسد به نام ابن ابتيّه را مأمور جمع آورى زكات كرد. چون اموال زكات را آورد، عرض كرد: «اين براى شما است و اين هم به خود من هديه شده‌است.» رسول خدا ٦ به منبر رفت ... و پس از حمد و ثناى خداوند، فرمود:

چه شده است كه كارگزار را مى‌فرستيم و وقتى مى‌آيد مى‌گويد: اين از آن تو است و اين از آن من؟! چرا در خانه پدر و مادرش نمى‌نشيند تا ببيند آيا باز هم براى او هديه مى‌آورند يا نه.

[١] . نهج الفصاحة، حديث ١٠٧

[٢] . ميزان الحكمة، ج ١٣، حديث ٢١١٧٩

[٣] . همان، حديث ٢١١٨٠

[٤] . تفسير نمونه، ج ٢، ص ٤